Lasy w Polsce zajmują powierzchnię około 8,8 mln ha. Wskaźnik lesistości, obliczony jako stosunek powierzchni lasów do powierzchni ogólnej kraju wynosi 28,1% i jest niższy od wskaźnika lesistości Europy (32%), a szczególnie krajów o zbliżonych do Polski warunków przyrodniczych, tj. Niemcy (30%), Austria (46%) – dane Mały Rocznik Statystyczny 1997.

            Należy zauważyć, że lesistość Polski w latach 1946-1996 wzrosła od 20,8% do 28,2%.Przesłanki ekologiczne i ekonomiczne wskazują na potrzebę zwiększenia lesistości do ok. 30% w 2020r.

            Rozmieszczenie lasów na obszarze kraju jest nierównomierne:

obszary o najniższej lesistości 10-20%

? region środkowej Polski (byłe woj. Płockie, skierniewickie, łódzkie, konińskie, włocławskie, toruńskie, ciechanowskie), spowodowane jest to tym, iż są to obszary o najstarszej kolonizacji oraz intensywnym rolnictwie:

- byłe woj. elbląskie – bardzo dobre gleby, występują tu jedynie zadrzewienia ochronne, przeciwerozyjne.

- byłe woj. lubelskie – rolnictwo ze względu na wysoką jakość gleb, występują tu lessy.

- byłe woj. tarnowskie, krakowskie – obszary przemysłowe, aglomeracja krakowska.

- byłe woj. leszczyńskie – intensywne rolnictwo, dobra jakość i wysoka kultura gleb.

obszary o najwyższej lesistości 40-50%

- byłe woj. zielonogórskie – kwaśne gleby wytworzone z utworów piaszczystych.

- byłe woj. gorzowskie, pilskie, słupskie – panuje tu krajobraz młodoglacjalny (doliny, jeziora, jęzory sandrowe, natomiast na wydmach jest za sucho, co nie sprzyja rozwojowi rolnictwa).

- byłe woj. krośnieńskie, nowosądeckie – to tereny górzyste, miejscami charakteryzujące się znacznymi spadkami, płytkimi glebami szkieletowymi, małym zaludnieniem, ponadto czynniki klimatyczne nie sprzyjają tu rolnictwu.

- północno-wschodnia część kraju stanowi obszar Zielonych Płuc Polski.

Tereny o dużej lesistości charakteryzują się przeważnie glebami mało przydatnymi dla produkcji rolniczej, a na terenach o małej lesistości występują stosunkowo dobre gleby.

            Nierównomierne jest również rozmieszczenie lasów na kuli ziemskiej. Według danych opublikowanych przez Sekcję Leśną FAO powierzchnia lasów stanowi około 30% powierzchni lądowej. Naturalne rozprzestrzenianie lasów na świecie ulega stałemu zmniejszaniu się od chwili pojawienia się rolnictwa. Gwałtownie proces wylesiania przyśpieszył rozwój przemysłu (drewno główny surowiec energetyczny i budowlany) oraz eksplozja demograficzna (wzrost powierzchni uprawnych kosztem lasów).

            W Europie największe obszary leśnie to:

- Finlandia (69%) i Szwecja (62%), gdzie występuje małe zaludnienie, a czynniki naturalne jak ostry krajobraz młodoglacjalny (jeziora, bagna, klimat szczególnie na północy) sprzyjają rolnictwu,

- Austria z wysokimi górami.

Regiony ubogie to:

- Islandia (poniżej 1%), warunki klimatyczne, przewaga terenów tundrowych.

- Wyspy Brytyjskie (około 10%).

- Holandia i kraje Beneluksu – dobre gleby, rozwój rolnictwa.

            Las jest systemem ekologicznym, w którym występują różne czynniki przyrody ożywionej (fauna i flora) i przyrody nieożywionej (gleba). Lasy pełnią szereg funkcji przyrodniczych i gospodarczych.

Funkcje przyrodnicze:

- siedlisko bioróżnorodności,

- biorą udział w asymilacji CO₂ i tworzeniu O₂ (drzewa stare o dużej masie liści mają o kilkadziesiąt razy większą produkcję tlenu od drzew młodych)

- filtracja zanieczyszczeń przemysłowych z powietrza – znacznie większe ilości zanieczyszczeń zatrzymują się na drzewach niż na roślinności niskiej (sadzenie drzew wokół zakładów przemysłowych),

- funkcja dźwiękochłonna – drzewa i krzewy w zwartych pasach o szerokości 100 m bardzo skutecznie osłabiają hałas,

- regulacja klimatu – regulacja gospodarki wodnej terenu, mają wpływ na intensywność parowania, odpływ wód,

- rola gleboochronna – szczególnie na glebach podatnych na erozję (tereny wydmowe, w górach i na zboczach o dużym spadku, zapobieganie lawinom i osuwaniu się skalnego rumoszu),

- retencja wody opadowej w ściółce i glebie przez rozbudowany system korzeniowy (hamuje spływ powierzchniowy i wgłębny),

- filtracja wód gruntowych z zanieczyszczeń chemicznych i chorobotwórczych drobnoustrojów,

- przeciwdziałanie zabagnieniu terenu przez silniejszą transpirację na siedliskach wilgotniejszych,

- las pełni funkcję rekreacyjną, kulturową.

Funkcje gospodarcze:

- produkcja użytku głównego, którym jest drewno (opał, surowiec budowlany, celuloza).

- produkcja użytków ubocznych (np. żywicy).

Na kuli ziemskiej lasy zajmują ok. 33% powierzchni (39,5 mln km²).

LAS- to określony typ układu, systemu ekologicznego, ekologicznego, w którym występuje głównie drzewiasta szata roślinna, świat zwierząt (czynniki przyrody ożywionej) i czynniki przyrody nieożywionej (gleby), które są ze sobą powiązane i uwarunkowane. Lasy pełnią szereg funkcji gospodarczych i przyrodniczych.

Funkcje przyrodnicze:

1. Siedlisko bioróżnorodności.

2. Uczestniczą w asymilacji CO2 i tworzeniu O2 (drzewa stare o dużej masie liści mają o kilkadziesiąt razy większą produkcją tlenu od drzew młodych).

3. Filtracja zanieczyszczeń przemysłowych z powietrza (sadzenie drzew wokół zakładów przemysłowych).

4. Funkcja dźwiękochłonna – drzewa i krzewy w zwartych pasach o dużej szerokości bardzo skutecznie osłabiają hałas.

5. Regulują klimat- regulują gospodarkę wodną terenu, mają wpływ na intensywność parowania, odpływ wód.

6. Rola glebowo- ochronna- szczególnie na glebach podatnych na erozję (tereny wydmowe, w górach na zboczach o dużym spadku).

7. Retencja wody opadowej w ściółce i glebie przez rozbudowany system korzeniowy (hamuje spływ powierzchniowy i wgłębny).

8. Filtracja wód gruntowych z zanieczyszczeniami chemicznymi i drobnoustrojów chorobotwórczych.

9. Przeciwdziała zabagnieniu terenu przez silniejszą transpirację na siedliskach wilgotniejszych.

10. Las pełni f-cję rekreacyjną, kulturową (grzybobranie, pozyskiwanie jagód, itp.).

11. Znaczenie przeciwerozyjne.

Funkcje gospodarcze:

1. Produkcja użytku głównego- drewno (opał, surowica z celulozy, przemysł meblowy).

2. Produkcja użytków ubocznych, tj. żywica.

3. Zatrudnienie.

4. Produkcja farmaceutyków (ziół).

Struktura gatunkowa:

1. sosna, modrzew - 66,7%;
2. jodła – 6%;
3. świerk- 6%;
4. buk – 6%;
5. dąb, klon, jawor – 5,7%;
6. brzoza, robinia akacjowa – 5,6%;
7. grab, osika, lipa - !%;

ZALESIENIE:

max- 40-50% - byłe zielonogórskie, krośnieńskie, nowosądeckie, pilskie, gorzowskie, słupskie, mazurskie.

min- 10-12%- byłe płockie, toruńskie, ciechanowskie, elbląskie, wrocławskie, konińskie, krakowskie, tarnowskie, leszczyńskie, lubelskie.

Zasoby leśne świata i Polski

Lasy w Polsce zajmują ok. 8,8 mln ha.

Wskaźnik lesistości- stosunek powierzchni lasów do powierzchni ogólnej kraju, która wynosi 28,1%.

Europy-32%, Niemcy-30%, Austria-46%

Lesistość Polski w latach 1946-99 wzrosła z 20,8 do 28,1%. Przesłanki ekologiczne i ekonomiczne wskazują na potrzebę zwiększenia lesistości do ok.30% w 2002r, a docelowo wskaźnik lesistości powinien wynosić 33-34%.

Obszary a najmniejszej lesistości 10-20%-środkowa Polska, byłe woj. płockie-11,9%, skierniewickie, łódzkie, konińskie, wrocławskie, toruńskie, ciechanowskie.

Przyczyny takiego stanu:

To obszary o najstarszej kolonizacji oraz intensywnego rolnictwa:

-byłe woj.. elbląskie- bardzo dobre gleby, występuje tu jedyne zadrzewienie ochronne przeciwerozyjne;

- lubelskie- rolnictwo ze względu na wysoką jakość gleb, występują tu lessy;

-byłe tarnowskie, krakowskie- obszary przemysłowe, aglomeracja krakowska;

-byłe leszczyńskie-intensywne rolnictwo, dobra jakość i wysoka kultura gleb.

Obszary o najwyższej lesistości 40-50%:

-byłe zielonogórskie-48,4%-kwaśne gleby wytworzone z utworów piaszczystych;

-byłe woj. gorzowskie, pilskie, słupskie- panuje krajobraz młodoglacjalny, tj. doliny, jeziora, jęzory sandrowe, natomiast na wydmach jest za sucho, co nie sprzyja rozwojowi rolnictwa;

-byłe krośnieńskie, nowosądeckie, mazurskie.

I - kraje o nadmiarze lasu, np. Afryka równikowa, Brazylia, tu lasy są wycinane, a ziemia przeznaczone jest na cele rolnicze, gleba jałowieje i nie chce przyjąć spowrotem- gospodarka rabunkowa.

II - lasy pokrywają zapotrzebowanie na drewno, Polska 30-33% powierzchni kraju;

III - zapotrzebowanie przerasta ilość lasów, zapotrzebowanie jest większe niż możliwości kraju, np. W. Brytania, Benelux, Hiszpanie, Norwegia, Szwecja.