| Skutki stopniowego ocieplenia klimatu na Ziemi zauważamy już od wielu lat. Od Alaski po ośnieżone szczyty Andów świat staje się coraz cieplejszy. Dzieje się to teraz i przebiega szybko. W wielu miejscach na Ziemi obserwuje się wzrot średniej temperatury powietrza , która w minionym stuleciu wzrosła o ponad 0,6°C. Zmiany zachodzą w znacznym stopniu niepostrzeżenie. Ale nie powinniśmy o nich zapominać, bo stanowią zapowiedż, tego co czeka naszą planetę. - W wyniku wzrostu temperatury, następuje ogrzanie wody w morzach i oceanach powodują topnienie lodowców na biegunach Ziemi oraz zwiększają swoją objętość, co prowadzi do podniesienia się ich poziomu. W ciągu ostatnich stu lat średni poziom morza na świecie wzrósł o 10-20 cm wg danych Międzyrządowego Zespołu ds.Zmian Klimatu ( IPCC ). Wiemy, że poziomy morza podwyższały się i obniżały znacząco w ciągu 4,6 mld lat historii Ziemi. Jednak obecnie tempo wzrostu globalnego poziomu morza oderwało się od średniego tempa z ostatnich dwóch lub trzech tysięcy lat i rośnie gwałtowniej mniej więcej o 2,4 mm rocznie. Kontynuacja bądź przyspieszenie tego trendu może doprowadzić do zmian linii brzegowych. W ciągu najbliższych pięćdziesięciu lat może dojść do zalania wielu obszarów, położonych na małej wysokości bezwzględnej ( n.p.m ). Linie brzegowe przesuwają się w głąb lądu zmuszając do przesiedlenia dziesiątki milionów ludzi. Słona woda może przenikać do słodkowodnych warstw wodonośnych, zagrożone są źródła wody do picia oraz zbiory płodów rolnych na przykład w delcie Nilu, gdzie znajduje się większość egipskich upraw, rozległa erozja i napływ słonej wody będą katastrofalne, ponieważ w tym kraju niewiele jest innych terenów uprawnych. Takie zjawisko występuje na całym świecie. Nigdy wcześniej tak wielu ludzi nie żyło, tak blisko brzegów. Ponad 100 mln ludzi na świecie mieszka o mniej niż metr powyżej średniego poziomu morza. Zagrożone są wielkie aglomeracje- Szanghaj, Bangkok, Dżakarta, Tokio, Nowy York- w których ludzkie populacje koncentrują się na nadbrzeżnych nizinach i w deltach rzek. Przewidywane konsekwencje gospodarcze i społeczne dla nisko położonych, gęsto zaludnionych i bardzo biednych krajów, takich jak Bangladesz, mogą być katastrofalne ( w Bangladeszu wzrost przekraczjący metr oznaczałby przesiedlenie 70 mln ludzi ). Scenariusze są niepokojące nawet dla bogatych państw jak Holandia, której połowa obszru już teraz leży poniżej poziomu morza. Na terenie Polski może zostać zalany obszar położony w odległości do 100 km od wybrzeża Morza Bałtyckiego. - Ze wzrostem temperatury topnieje lód z lodowców i lądolodów. Słynne śniegi Kilimandżaro stopniały w ponad 80% od 1912r. Lodowce w himalajskim paśmie ( Gorhwal ) cofają się tak szybko, że zdaniem naukowców w większości środkowych i wschodnich Himalajów do roku 2035 może ich praktycznie nie być. Arktyczny lód morski znacząco pocieniał w ciągu ostatniego półwiecza, a jego zasięg w czasie 30 lat zmalał o ok. 10%. Powtórzone odczyty laserowego wysokościomierza NZSA ukazują kurczącą się czapę lodową Grenlandii. Wiosenne pękanie słodkowodnego lodu na półkuli północnej zachodzi teraz o 9 dni wcześniej niż 150 lat temu, a jesienne zamarzanie o 10 dni później. Roztapianie się wiecznej zmarźliny sprawiło, że w niektórych częściach Alaski grunt opadł o prawie 5 metrów. - Prawdopodobne jest przesunięcie się stref klimatycznych na Ziemi ku biegunom. Powodów tego zjawiska może być wiele. Nadmierne ogrzewanie mas powietrza może doprowadzić do zmian cyrkulacji lokalnych i wielkoskalowych prądów powietrznych nad powierzchnią kuli ziemskiej. Efekt cieplarniany może również doprowadzić do zmian systemu prądów morskich. Nietrudno domyśleć się, jakie będą skutki przemieszczania się stref klimatycznych. Nowe warunki klimatyczne wywołują liczne klęski żywiołowe. Zmienione układy ciśnień atmosferycznych powodują powstanie huraganów, cyklonów i tornad. Zwiększone parowanie wód w morzach i oceanach doprowadzi do występowania nawalnych opadów, a skutkiem tego będą liczne powodzie, a w górach lawiny. Jednocześnie na obszarach położonych w znacznych odległościach od wielkich zbiorników wodnych w wyniku szybkiego wysychania gleb, utrzymywać się będą susze. Długotrwałym suszom bardzo często towarzyszą pożary lasów, spalana biomasa emituje do atmosfery olbrzymie ilości smogu zawierającego CO2, CO, tlenki azotu i inne gazy dodatkowo zwiększające natężenie efektu cieplarnianego. - Gatunki roślin i zwierząt, które nie dostosują się do zmienionych warunków po prostu znikną z powierzchni Ziemi. Efekt cieplarniany nie jest też obojetny dla fauny ziemi, ponieważ może zginąć roślinność stanowiąca jej pokarm, a także zmienią się warunki klimatyczne w których żyją. - Wiele chorób związanych z gorącym klimatem ( np.malaria ) dotknie ludzi i zwierzęta, które są całkowicie na nie nieodporne. - Skutki zmian klimatu wskutek efektu cieplarnianego można także będzie zauważyć w gospodarce człowieka, a ściślej mówiąc- w rolnictwie. Skład chemiczny gleb, charakterystyczny dla naszej strefy klimatycznej, nie zmieni się tak gwałtownie, jak temperatura i wilgotność powietrza. Nie będzie możliwa uprawa dotychczasowych roślin na tych terenach. - Wskutek ocieplenia zmniejsza się powierzchnia jezior i rzek ( np. w ciągu ostatnich 40 lat powierzchnia jeziora Czad zmniejszyła się niemal 20-krotnie. W 1960r jezioro zajmowało powierzchnię 25 tys. Km2, obecnie 1,3 tys.km2 |
