| Jeziora strefy umiarkowanej podlegają sezonowym cyklom, gdy zmieniają się względne temperatury wody na różnych głębokościach. Wiatry wiejące nad powierzchnią mogą zwiększać przemieszanie powierzchniowych (cieplejszych) i głębinowych (chłodnych) warstw wody. Jeziora bogate w substancje odżywcze strefy umiarkowanej mogą w lecie ulec w znacznym stopniu odtlenieniu, na skutek mnożenia się sinic, które pochłaniają duże ilości tlenu. Jeziora tropikalne natomiast są bardziej stabilne ze względu na stale wysoką temperaturę powierzchniową. Obszary podmokłe, tak jak ekosystemy nadbrzeżne, stanowią przejście pomiędzy środowiskami lądowymi i wodnymi. Charakteryzują się płyciznami i roślinami wynurzonymi, które maja lądowe pochodzenie, ale tolerują nasiąknięte wodą gleby. Obszary podmokłe są zazwyczaj nisko położone, często przybrzeżne, a ich natura zależy od źródła wody. Tak jak w jeziorach, dopływ pierwiastków odżywczych ma ogromny wpływ na rodzaj rozwijającego się zespołu organizmów. Ekosystemy oceaniczne nie podlegają takiej samej klasyfikacji jak ekosystemy lądowe. W mniejszym stopniu wpływa na nie klimat, a bardziej prądy morskie i ukształtowanie dna. Głębokie oceany są obszarami o niskim stężeniu pierwiastków odżywczych, a zatem o małej produktywności. Większa produktywność cechuje płytsze wody wokół kontynentów, nazywane szelfami kontynentalnymi, gdzie pierwiastki chemiczne dostarczane są przez uchodzące do morza rzeki. W tych wodach jest duża różnorodność ryb jak i ssaków morskich, dzięki którym skupia się tam większość światowego rybołówstwa. Przeważają tam takie gatunki jak: dorsz, śledź, morszczuk i płastugi wraz z ich odpowiednikami wśród bezkręgowców (krewetki, kraby, homary). W rejonach tropikalnych wody przybrzeżne, które są na tyle płytkie, aby światło mogło przenikać aż do dna, są zasiedlane przez koralowce. Te kolonijne zwierzęta, zawierające w swych ciałach symbiotyczne glony tworzą wielkie skupiska zwane rafą koralową. Poza koralowcami istnieje tam duża różnorodność skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców, a w szczególności ryb. Ujścia rzek, obszary przejściowe pomiędzy wodami słodkimi i morskimi, cechuje zadziwiająco duża różnorodność, biorąc pod uwagę dynamiczny charakter ich środowiska, z nieustannie zmieniającym się poziomem wody i zasolenia. W rejonach tropikalnych wokół takich obszarów rozwijają się namorzyny, które stanowią ważne tarliska dla wielu gatunków ryb. Ekosystemy półnaturalne (seminaturalne) są to łąki i pastwiska oraz niektóre murawy, które zostały ukształtowane w wyniku gospodarczej działalności człowieka - np. w wyniku koszenia, wypasu lub kombinacji tych form oddziaływania. Bardzo często są one cenne z punktu widzenia ochrony przyrody, ponieważ stanowią siedliska roślin i zwierząt, nierzadko zagrożonych w skali regionu czy kraju, a nawet całej Europy. Łąka jest to ekosystem stworzony przez wycięcie lasu na glebach wilgotnych i następnie zatrzymany na wczesnym stadium sukcesji przez ciągłe koszenie i wypasanie zwierząt gospodarskich. Rośliny łąkowe są źródłem pokarmu dla zwierząt hodowlanych. W ciągu całego roku zachodzą na niej ustawiczne zmiany. Wiosną łąka jest zielona – rozwijają się liście traw. Później pojawiają się pierwsze kwiaty tj. pierwiosnki, kaczeńce, jaskry, czyniąc ją żółtą. Popularny jest też mniszek lekarski zwany „mleczem”. Jego kwiaty przekształcają się w puszyste białe kule, które są nasionami wraz z aparatem lotnym. Późną wiosną łąka staje się bladożółta. Dzieje się tak, dlatego że kwitną stokrotki, rzeżucha i jaskry. Pod koniec maja i na początku czerwca łąka osiąga pełnię rozwoju. Kwitną wówczas złocienie oraz w wilgotnych miejscach niezapominajki błotne. Na początku czerwca zakwitają trawy i jest to okres koszenia, ponieważ wtedy wartości odżywcze traw są największe. Po skoszeniu roślinność szybko odrasta i w pełni lata pojawiają się nowe rośliny – dzwonki, trybuły leśne, dzika marchew i pietruszka. Pszczoły, muchy, trzmiele i motyle zapylają rośliny łąkowe. W glebie żyje ogromna ilość bakterii, grzybów, dżdżownic, larw i dorosłych owadów. Organizmy te przyczyniają się do wzbogacania gleby w niezbędne substancje mineralne. Na łąkach spotykamy też żaby trawne, ropuchy, szpaki, czajki i bociany. Częste są tu kopce kretów, które odżywiają się owadami. W powietrzu nad łąkami krążą myszołowy polujące na myszy i pasikoniki. W węższym znaczeniu stosowanym w typologii użytków rolnych oraz klasyfikacji użytków gruntowych używanej w geodezji pojęcie łąki jest ograniczone do zbiorowisk tworzonych przez wieloletnie trawy, turzyce, rośliny motylkowe i rośliny innych rodzin, które występują na mezotroficznych i eutroficznych glebach o wysokim poziomie wód gruntowych, zawierających przez większą część roku od 60 do 80 procent wilgoci w stosunku do całkowitej ich pojemności wodnej. Niedobory wody mogą być uzupełniane między innymi przez nawadnianie bądź wykorzystywanie bliskiego poziomu wody gruntowej lub zalewów rzek. Łąki (wąsko rozumiane) wraz z pastwiskami składają się na użytki zielone. Charakterystyczne dla łąk jest to, że korzenie i rozłogi roślinności łąkowej tworzą darń, dzięki której łąka może odrastać na nowo po każdym skoszeniu i spoczynku zimowym. Dlatego rośliny rosnące na użytkowanych rolniczo łąkach są pozyskiwane na paszę (łąki kośne). Łąki są przedmiotem badań łąkarstwa. |