Różnorodność gatunkowa oznacza ,,zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi m.in. w ekosystemach lądowych, morskich i innych wodnych, jak też z zespołach ekologicznych, których organizmy te są częścią. Dotyczy to różnorodności wewnątrzgatunkowej i różnorodności na poziomie ekosystemów’’. Bioróżnorodność jest pojęciem wyrażającym pełny dynamizm żywej przyrody: skład genetyczny gatunków zmienia się w czasie i przestrzeni wskutek naturalnego i antropogenicznego oddziaływania selekcyjnego. Występowanie i liczebność gatunków w zespołach ekologicznych uzależnione są od czynników biotycznych i fizycznych. Najistotniejszym elementem bioróżnorodności jest – różnorodność gatunkowa, utożsamiana często z różnorodnością ekologiczną. Problematyka różnorodności biologicznej stała się zasadniczą częścią wielkiego międzynarodowego programu – Strategii Ochrony Świata, a także globalnej idei tzw. – rozwoju zrównoważonego.
KATEGORIE BIORÓŻNORODNOŚCI
l. Bioróżnorodność genetyczna - zróżnicowanie obserwowane wewnątrz populacji, najczęściej określane przez poziom jej heterozygotyczności (stosunek liczby osobników heterozygotycznych do homozygotycznych). Organizmy morskie mają z reguły wyższą różnorodność genetyczną niż lądowe i słodkowodne, spowodowaną szerszym zasięgiem występowania i przemieszczania się.
2. Bioróżnorodność gatunkowa - najczęściej stosowana, wyraża się ją liczbą gatunków na jednostkę powierzchni lub w danym środowisku. Spośród 1.7 mln znanych dziś gatunków tkankowców około 1 mln to owady (nie występują w morzach), a około 300 tys. to gatunki morskie. Stopień poznania fauny morskiej, a zwłaszcza głębinowej jest wciąż bardzo słaby i szacunkowe oceny liczby gatunków morskich czekających na odkrycie wahają się w granicach 0.5­10 mln.
3. Bioróżnorodność filetyczna - określana na poziomie typów taksonomicznych. Spośród 39 typów zwierząt dziś tylko jeden jest wyłącznie lądowy (pazurnice), 15 to formy pasożytnicze, a wszystkie pozostałe mają swoich przedstawicieli w morzach (ryc. 4).
4. Bioróżnorodność funkcjonalna - rozumiana poprzez koncepcję "niszy ekologicznej", opisującej całościowo rolę organizmu w biocenozie, z uwzględnieniem jego powiązań pokarmowych, preferencji siedliskowych i oddziaływań międzygatunkowych. Jest to szczególnie ważny rodzaj bioróżnorodności, ponieważ określa stopień zastępowania się gatunków na danym terenie (jeżeli jest więcej drapieżników, miejsce wytępionego gatunku zajmie następny).
5. Bioróżnorodność zespołów - organizmów ­ określa, jak zgrupowania fauny czy flory zmieniają się wraz z gradacją warunków środowiska (np. od ujścia rzeki do morza).
6. Bioróżnorodność siedlisk -­ liczba różnych miejsc, w których mogą bytować dane organizmy (gładka skała przybrzeżna jest mało zróżnicowanym siedliskiem, przeciwnie do rafy koralowej).
ZAGROŻENIA

Człowiek zanieczyszcza wody ściekami komunalnymi, rolniczymi, przemysłowymi, niekiedy nawet radioaktywnymi. Poza tym zbiorniki wodne zatruwane są przez stały napływ wód z intensywnie nawożonych i traktowanych pestycydami pól uprawnych, z hałd przemysłowych, z wysypisk śmieci oraz z odpadów atmosferycznych.

Organizmy wodne wykazują różną wrażliwość na te zanieczyszczenia, które mogą wpływać szkodliwie na podstawowe procesy życiowe, np. hamować działanie enzymów, aktywność organizmów. Przy większym zakwaszeniu wód najbardziej wrażliwe gatunki giną, np. łosoś, płoć, inne osłabiają swoja aktywność. Rozwijają się głównie takie rośliny, jak glony i mchy wodne.
Do zbiorników wodnych spływają zanieczyszczenia z pól uprawnych, co powoduje zakwity glonów, prowadzące do braku tlenu w warstwie przydennej i śmierci organizmów tam żyjących.

Powietrze jest nie zbędne do życia ludziom, zwierzętom i roślinom. Jednakże rozwój uprzemysłowienia, motoryzacji oraz inna działalność człowieka spowodowały jego zanieczyszczenie. Do atmosfery dostają się zanieczyszczenia, głównie w postaci pyłów i gazów. Mogą być przenoszone na duże odległości przez wiatr. Powodują zmiany naturalnego składu powietrza, są szkodliwe dla ludzi, jak i dla zwierząt oraz roślin. Głównymi zanieczyszczeniami powietrza są pyły, tlenki siarki, azotu i węgla. Część z nich opada na glebę, pozostałe – jak tlenki siarki i azotu – reagują z parą wodną zawartą w powietrzu, tworząc kwasy i wraz z wodą deszczową opadają na glebę w postaci kwaśnych deszczów. Niszczą rośliny, powodują skażenie gleb i zbiorników wodnych.

Wskutek nadmiernej intensyfikacji rolnictwa obserwuje się zmniejszanie się bioróżnorodności. Utrata jej przejawia się zanikiem wielu starych (lub lokalnych), niekiedy nawet wartościowych odmian roślin uprawnych, owocowych drzew i krzewów, a także lokalnych ras zwierząt. Ograniczanie bioróżnorodności polega głównie na genetycznym ujednolicaniu agroekosystemów, co w dłuższym okresie czasu może być dla nich zgubne. Niewielkie zróżnicowanie genetyczne organizmów danego ekosystemu potęguje niebezpieczeństwa degeneracyjne populacji osobników w obrębie rodzajów i gatunków, a także wzrost infekcji chorób i szkodników.

Zwiększenie bioróżnorodności można osiągnąć przez uprawę jak najszerszego zestawu odmian roślin uprawnych, wprowadzanie upraw współrzędnych i ograniczenie stosowania agrochemikaliów, a także przez wprowadzanie nowych ras zwierząt gospodarskich.

Co najmniej 20 gatunków zwierząt i roślin ginie z naszej planety każdego dnia w wyniku zanieczyszczeń i przekształceń w ich naturalnym środowisku. Szacuje się, że po 2000 r. tempo to wzrosło do 100 gatunków dziennie. Wymieranie zwierząt jest procesem naturalnym, podczas którego słabe gatunki nie potrafiące się przystosować do zmieniających się warunków życia, giną.