| Ściana komórkowa - otoczka komórki o funkcji ochronnej i szkieletowej. Jest wytworem protoplastu Zbudowana u roślin z celulozy i jej pochodnych (hemicelulozy i pektyny) oraz ligniny. Ściana komórkowa leży na zewnątrz błony komórkowej. Stykające się ściany sąsiednich komórek są zlepione warstewką substancji pektynowych, zwaną blaszką środkową. Między komórkami istnieją wąskie połączenia w postaci plasmodesm. Młode komórki roślin otoczone są ścianą pierwotną,( jest ona cienka, delikatna i elastyczna oraz silnie uwodniona. 20% suchej masy stanowi celuloza, reszta to pektyny i hemicelulozy). W starszych komórkach obserwuje się również ścianę wtórną - powstającą po wewnętrznej stronie ściany pierwotnej, zwykle grubszą i bardziej wytrzymałą niż pierwotna. Zbudowana z kilku warstw (najczęściej trzech, przy czym środkowa jest najgrubsza).60% suchej masy stanowi celuloza (do 90% we włoskach nasion bawełny); mikrofibrylle są grube i regularnie ułożone. Ulega ona inkrustacji (węglan wapnia, krzemionka lub lignina) i adkrustacji (kutyna, suberyna, woski). I. INKRUSTACJA- odkładanie się nowych substancji wewnątrz istniejącej ściany np.: - drewnienie - czyli odkładanie się ligniny, co nadaje sztywność, zwiększa odporność na działanie mikroorganizmów, oraz umożliwia funkcjonowanie komórek martwych, - mineralizacja - przesycanie solami wapnia u krasnorostów a krzemionką u traw i skrzypów. II. ADKRUSTACJA - odkładanie się substancji na powierzchni ściany komórkowej. - korkowacenie - odkładanie suberyny na wewnętrznej powierzchni ściany pierwotnej, co czyni ścianę nieprzenikliwą dla wody, usztywnia i zapobiega przedostawaniu się pasożytów przez ścianę, - kutynizacja- zewnętrzną powierzchnię ścian komórki skórki pokrywa kutyna, zabezpieczająca roślinę przed utratą wody, (jest zjawiskiem pośrednim między adkrustacją a inkrustacją), - woskowacenie- na zewnątrz ściany komórkowej odkłada się wosk w postaci szarobiałego nalotu (można to zaobserwować na skórce jabłek, śliw, winogron), - śluzowacenie - śluz tworzy otoczki wokół komórek np. glonów, bakterii. |