A więc dziś Środa, dzień na który tak długo czekaliśmy, tzn. na samym początku czekaliśmy na poniedziałek, ale tak wyszło, że wyniki będą dopiero dziś, ciekawe jak to będzie. Może to się uda, choć do konca, nie wiadomo. Niby życie się na tym nie kończy, ale fajnie byłoby dostać dwie dotacje. Byśmy zakupili trochę sprzętu i moglibyśmy spokojnie działać, szczególnie, że współpraca z pewnymi firmami przebiega bardzo dobrze i chcielbyśmy dalej prowadzić tą współpracę.
A więc mamy już koncówke wtorku, jutro wyniki, więc nie wiem jak jutro będzie. Mam nadzieje, że będzie dobrze, tzn dostaniemy to o co pisaliśmy, ale to okaże się jutro. Wydaje mi się, że będzie dobrze, choć nie wiadomo, jak to będzie, chciałbym móc jutro napisać, że będzie dobrze i mam taką nadzieje że jutro tak napisz, choć do komca tego nie wiem. Zobaczymy jutro !
Dziś mamy sobotę, wszyscy odpoczywają, niestety nie my, my pracujemy i to ciężko. Nie wiele czasu zostało do poniedziałku, jestem przygotowany na wielki sukces, na porażke (też wielką) już mniej. Jak składaliśmy dokumenty wszystko wyglądało ok, nawet lepiej niż przypuszczałem. Mało osób złożyło dokumenty, chyba wszystką kasę muszą wydać, mamy nadzieje że jak już składają wnioski to nie na całą kasę. Ja mam nadzieje że w poniedziałek zgarne swoją część, a R... swoją ;) więc, że zgarniemy dwie części torta.
Cały czas prasujemy nad wyglądem tej strony oraz kilku innych. Już niedługo pewnie zauwarzycie duże zmiany, mamy nadzieje że na lepsze. Bardzo się staramy aby dopasować się do potrzeb osób odwiedzających tą stronę. Jeśli masz jakieś uwagi napisz do nas - skorzystaj z naszego formularza kontaktowego.
Jak zwykle opóźnienia. Człowiek zakłada, że zrobi coś szybko, bez problemu, a tutaj wyskakują jakieś nieprzewidziane. Jak zwykle mam dość sopore opóźnienie. Ile ? Tego się nie da tak łatwo policzyć, ale myśleliśmy, że już w tym tygodniu będziemy mieć to gotowe co zakładaliśmy. Niestety nieudało się. Mamy nadzieje, że przez weekend coś się wyjaśni. Na pewno wyjaśni się sprawa z poniedziałkiem, ale o tym już pisałem w poprzednim poście. Więc poniedziałek to jest bardzo ważny dzien. Jak nie najważniejszy ! Ciekawe co będzie jak nie wyjdzie, ja zakładam że wyjdzie i na bank się nie podam. Więc do dzieła. Tworze te głupie wpisy i już mam dosyć, ale dziś jeszcze podziałam. Zobaczymy co z tego wyjdzie, mam nadzieje że to coś pomorze !
No własnie co z tym poniedziałkiem. Chodzi oczywiście o ten poniedziałek co teraz będzie (17.03). Pewnie się dużo wyjaśni, a konkurencja będzie nas bacznie obserwować, czy nam się udało. Mam nadzieje, że się uda. Ostatnio ten serwis oparty był na jakiś głupich tekstach, postaram się teraz to zmienić, warto mieć ciekawe artykuły.Na pewno będzie się tutaj pojawiało coraz więcej ciekawych artykułów z elektroniki, techniki oraz automatyki. Postaram się zmienić oblicze tego serwisu, nie wiem czy się uda, na pewno jakby ktoś pomógł mi tworzyć te wszystkie stronik, byłoby lepiej. Niestety nie ma na kogo liczyć, ale pewnie później znajdzie się wielu chętnych (hehe tak jakby coś wyszło). Zobaczymy w poniedziałek pewnie się dużo wyjśni, dowiemy się czy możemy liczyć na pomoc, czy tylko możemy liczyć na siebie. Wszystko w poniedziałek ....
Charakterystyka złóż rud miedzi w Polsce. Polska zajmuje 8 miejsce na świecie pod względem zasobów miedzi. Zawartość ilościowa czystej miedzi w rudzie: wynosi średnio 2%. Ogólne zasoby złóż miedzi w Polsce ocenia sie na 2291.1 mln ton. Przemysłowe znaczenie mają w Polsce cechsztyńskie rudy miedzi na Dolnym Śląsku - Warstwy miedzionośne w rejonie Bolesławca . Składają się z marg li z cienką warstewką wapieni dochodząca do 3 cm , - Złoże rud miedzi w Legnicko-Głogowskim zagłębiu micdziowym składa się z trzech różnych rodzajów skał idąc od dołu: a) piaskowców-, b) łupkó w ilasto-marglasych l ub ilasto- dolotomitycznych, c) węglanów- wapni na ogół dolomitycznych i dolomitów wapnistych . Te trzy rodzaje skal występują na całym obszarze Lubinsko Głogowskiego Zagłębia Miedziowego. Złoże rudy miedzi występuje na głębokości 440-1500m. Powierzchnia obszarów- oórniczych wynosi 409.8 km2 a terenów górniczych 461.9 km ". , Miąższość (od 1 do 26 m ) złoża w zasobach całkowitych: złoże cienkie o miąższości < 3m - 34.6% zasobów, złoże średnic o miąższości od 3 do 4,5m - 29,9% zasobów, łoże grube o miąższości > 4.5 m - 35.5% zasobów. Cechsztyńskie złoża rud miedzi mają charakter pokładu i występują na obszarach o znacznych powierzchniach. W procesach hutniczych pozyskuje się metale współwystępujące w złożu rud miedzi tj. srebro, złoto i inne. Problemy ekologiczne związane z wydobyciem rud miedzi i przetwórstwem Ruda może być wydobywana metodą odkrywkową i głębinową, Ze względu na głębokość zalegania rud miedzi. W Polsce wydobywa się je tylko metodą głębinową na głębokości do 1300 m . Wpływy eksploatacji górniczej na środowisko ujawniają się w postaci : a) Wpływów bezpośrednich - przcjawiającycch się jako deformacje ciągle, będące rezultatom wybrania złoża powstania a następnie likwidacji pustki poeksploatacvjnej : b) Wpływów pośrednic h - związanych z drenażem górotworu przez prace górnicze, i obniżeniami w wyniku odwodnienia oraz wpływów parasejsmicznvch spowodowanych wstrząsami górniczymi. Do wpływów technologii stosowanych przy wydobyciu i przeróbce kopaliny zaliczamy : ˇ emisję zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego ˇ przekształecnia terenów. ˇ zmiany stosunków wodnych ( odwodnienie obszaru ) . ˇ uciążliwość akustyczną. Ad. A Emisja zanieczyszczeń Emisja zanieczyszczeń do atmosfery ma miejsce z szybów wydechowych, pieców szvbowvch, konwektorów oraz składowiska „Żelazny Most". Do zanieczyszczeń zaliczamy: pvłv z odsłoniętych plaż składowiska Żelazny Most dwutlenek siarki (SO2) : główny produkt gazowy powstający w hutnictwie miedzi. Emisja tego gazu z pieców szybowcowych została niemal całkowicie wyeliminowana po unowocześnieniu technologii i kierowaniu gazu na instalacje odsiarczające. Ad. B Przekształcenia terenów ; 1. Wyłączenie dużych obszarów z użytkowania. Zmiany formy użvtkowania terenów rolno-leśnvch na przemysłowe na powierzchni ponad 3.5 tyś. ha. z czego 2760 zajmują obiekty składowisk odpadów flotacyjnych z urządzeniami wodnymi i do hydrotransportu szlamów. 2. Wytwarzanie i zagospodarowanie na powierz chni odpad ów mineralnyc h a) Skała płona i nadmiar mas zicmnych robót budowlanych obiektów górniczych, w ilości około 5 mln. m3 ulokowane w hałdach na powierzchni 80 ha . b) Odpady flotacyjne powstaje ze wzbogacania urobku rud miedzi (96% masy wydobycia), w łącznej ilości 543 mln t on (357 mln m3). które ulokowano w tzw. mokrych składowiskach: 1968-1980 .,Gilów" 93 mln ton i od roku 19.. " Żelazny most"- 450 mln ton. Ad. C Zmiany stosunków wodnych 1. Odwodnienie obszaru 2. Zasolenie wód podziemnych i powierzchniowych. W ramach odwodnienia złoża do końca roku 19.. odprowadzono na powierzchnię ok. 604.2 mln m3 wody zasolonej z ładunkami. Główna ilość wód kopalnianych została odprowadzona do wód powierzchniowych w tym głównie do Odry w Głogowie. Ad. D Uciążliwość akustyczną D la terenów chronionych położonych w sąsiedztwie kopalń obowiązuje klasyfikacja akustyczna ustalają dopuszczalne równoważne poziomy dźwięku, które wynoszą: 50 dB (A) w godz. 6°0-22.00. 40 dB (A)w godz. 22- 6 oo 75 dB (A) maksymalny poziom dźwięku. Głównymi zródłami hałasu są stacje wentylatorowe. Obliczony poziom mocy akustycznej stacji wentylatorów można określić na 103 dB (A). Notuje się przekroczenia hałasu o 6-9 dB. Składowiska odpadów flotacyjnych Największe zagrożenie stanowi składowisko „Żelazny Most". Zbiornik zajmuje powierzchnię 1670 ha . Składowisko odpadów flotacyjnych zagraża naturalnemu środowisku poprzez; ˇ Filtrację wód. nadosadowych w podłoże składowiska i przenikanie tych wód na przedpole ˇ Awarie sytemu rurociągów, którymi odbywa się technologiczny obieg wód i odpadów. ˇ Emisję pyłów wywiewanych z odsłoniętych plaż składowiska. Największe zagrożenie stanowi proces filtracji wód nadosadowych ze względu na to. że filtrujące zasolone wody powodują degradację słodkich wód podziemnych, a pośrednio także wód powierzchniowych i gleb. Proces ten prowadzi także do spiętrzania wód gruntowych wokół składowiska, lokalnych, podtopień terenów oraz wzrost przepływów w ciekach powierzchniowych (w dużym stopniu niwelowane przez rowy opaskowe). Degradacja środowiska glebowego polega głównie na: • uszkodzenia geomechaniczne pokrywy glebowej • stałe podtopienia terenu • podwyższone zawartości metali ciężkich (głównie ołów i miedź) • zanieczyszczenia gleb wskutek pylenia z odsłoniętych plaż składowiska Zanieczyszczenie powietrza ma miejsce wskutek; - pylenie z odsłoniętych plaż składowiska Działania profilaktyczne w zakresie ograniczenia ilości odpadów flotacyjnych: ˇ Wdrażanie nowych technologii do eksploatacji cienkiego złoża. ˇ Czyste wybieranie złóż, ˇ Zagospodarowanie kamienia z wyrobisk w skale płonej na dole kopalni, ˇ Zagospodarowanie wytworzonych odpadów poflotacyjnych do podsadzki ˇ Dosadzanie starych zrobów i licyfikacji pustek w utworach nadzłożowych ˇ Priorytetem powinno być wyeliminowanie lub ograniczenie pozyskania materiału podsadzkowego na powierzchni Od roku 1930 kiedy to Huta Miedzi "Legnica" „Głogów I" znalazła się na Czarnej Liście zakładów najbardziej uciążliwych dla środowiska podjęto szereg działań mających na celu eliminację źródeł zanieczyszczeń.
Złoża cynku i ołowiu są złożami hydrotermalnymi, działalność magmy, wody osadzają składniki w skale otaczającej. Złoża rud Zn i Pb są związane z dolomitami, utworami wapiennymi, rzadziej z piaskowcami. Występowanie: najczęściej związane ze złożami geosynklinalnymi i platformowymi. Złoża ze Skandynawii- orogeneza kaledońska; Azja Środkowa- orogeneza hercyńska; Niemcy, Włoch, Austria, Jugosławia, Bułgaria- orogeneza alpejska; Francja, Niemcy, Polska, Kanada, USA- złoża platformowe. Towarzyszą złoża siarczanowe ( gips, sól kamienna), a klimat suchy, duże zasolenie. Skały ciemne, co spowodowane jest niewielką obecnością substancji organicznej, pewne ilości związków żelaza i manganu. Forma: złoża Zn i Pb tworzą główne pokłady, rzadziej soczewy i gniazda, wyjątkowo są jednopokładowe( są wielopokładowe), łączone z określonymi podłożami, zazwyczaj z wapieniem muszlowym, linia spągu ( dolnej części) jest ostro oddzielona od skały płonej. Linia stropu nieregularna; właściwe złoże z przeławicających się warstw nośników Pb i Zn i warstw płonych. Bogate fragmenty złóż ujawniają budowę brekcji, głębszą miąższość, skomplikowana linię stropu, zanika czasem pokładowa forma złoża, tworzą się fragmenty gniazdowe. W obszarach geosynklin- sfałdowane, poprzecinane uskokami. Obszary platformowe- złoża leżą spokojnie, poziomo, czasem w miejscowych obniżeniach, budowa geologiczna bardziej prosta niż w obszarach geosynklinarnych. Właściwości fizyczne- agregaty ( tworzą je złoża) z dodatkiem pirytu, miedzi, galeny. Tekstury warstwowanie, skorupowe, żyłkowe, brekcjonowane, rudy o charakterze metasomatycznym lub impregnacyjnym. Złoża hydrotermalne , do unikalnych złóż- te pow. 5 mln ton Zn i Pb, duże od 600-2 mln, średnie 200-600 tys., małe poniżej 200 tys. ( bardzo duże >2,5 mln). Występuje: USA, Rosja, Australia, Kanada, Meksyk, Peru, Europa, Jugosławia, Polska. Światowa produkcja: 3,5 mln ton; 49 krajów. Polska Złoża Zn i Pb- eksploatacja na terenie śląsko- krakowskim, ołów w Lgomie okolice Zawiercia. Przejaw okruszczowania Zn i Pb w wielu punktach naszego kraju, ale eksploatacja się nie opłaca. Dolny Śląsk- Miedzianka, Boguszów, Srebrna Góra, Góry Świętokrzyskie( galena w wapieniach w okolicach Kielc, Chęcina, Strawczynka), rudzie towarzyszy baryt i siarczany. Złoże bardzo ważne. Składniki charakteryzują złoże polimetaliczne, b. bogate. Pierwszy szyb w Lubinie( szyb bity), aby wydobyć z rudy piaskowej miedź; proces flotacji- 2 ciecze, które się wzajemnie nie mieszają, tworzy się emulsja, materiał szybko się rozdrabnia, przeżuca do koryta, tam doprowadza się dyszę pod ciśnieniem, do rury ma przykleić się np. dodany ksantogenian i wtedy w formie banieczki ruda unosi się do góry. Problem to dobranie komponentu, który nie będzie się wiązał z rudą. Proces hałdowania skał płonych- Żelazny Most. Rejon bytomsko – tarnogórski, olkusko- trzebiński, siewierski. Roczne wydobycie 5,5 mln t. Pb na zimno dawał się modelować; łatwokształtny; 2000-3000 lat p.n.e. Razem z tą rudą występuje srebro. Cynk- stopy z miedzią w okresie brązu, zaistniał w XVIII wieku. Ołów składnik akumulatorów, osłony kabli, stopy z arsenem, antymonem, do farb użytku zewnętrznego. Cynk stopy, zwłaszcza z miedzią= mosiądz, pokrywanie utworów stalowych, drutów, nie ulega korozji. Związki cynku i ołowiu- przemysł farbiarski. Kruszce ołowiu Galena 87,6% PbS, Diemosonit 50,8% 2PbSSb 2 S 3, bulanżeryt 55,4 %, burnanit 42,6%, cerusyt 77,6%, anglezy 68,3%. Kruszce cynku ˇ sfaleryt 67% Zn Zn S, ˇ smitsoryt 52% ZnCO , ˇ kalanym 53,7% ZnSi 2 O 7 (OH)H 2 O, ˇ wilemit 59% Zn 2 SiO , ˇ franklinit 17-25% ZnO ( ZnMn)O Fe 2 O 3 Często kruszcze miedzi, srebra, żelaza. Rudy polimetaliczne, charakter siarczkowy( charakterystyczne dla rud pierwotnych). Eksploatacja od 6-10% Zn, 3-5% Pb. W złożach większych zawartość do 2,5% Zn i do 1% Pb. Dzisiejsze formy mogą być wynikiem pewnych przekształceń zachodzących pod wpływem diagenezy. 3 teoria: (char. osadowo- hydrotermalny) dolomity kruszconośne powstają w wyniku działalności wód mineralnych na wapienie, kruszce- sedymentacji wody wzbogaconej materiał z eksploatacji podwodnej. Tereny poprzemysłowe cynkowo- ołowionośne: -nieużytki rolnicze: a) warpy, b) zwały kopalniane. Tereny poeksplatacyjne tworzą powierzchnie zwałowisk określane nazwą warpi lub terenów pogalmanowych. Nazwę tę nadano ze względu na powtórne przekopanie w celu uzyskania rud galmanowych(rud Zn). Nieużytki górnictwa rud Zn i Pb nazywamy zwałami kopalnianymi(łącznie z warpiami)- jestto mieszanina różnych utworów skały płonnej głównie dolomitów oraz piasków, piasków i zwirów. Warpie są nieużytkami kopalń galono-galmanowych(siarczki Pb i rudy Zn) pochodzącymi z wczesniejszych okresów eksploatacji rudy. Zwały kopalniane charakteryzują się zmiennymi stosunkami wodnymi, utrudniając ichrekultywację. Sukcesja naturalna na tych terenach jest powolna. Występują tutaj wcześniej zasadzone las.
Warunki morfologiczne: Ukształtowanie terenu – spadki terenu: v Kierunek rolny: - grunty orne – 1:8 (1:10, 1:15) - TUZ: Łąki 1:8 (18%) Pastwiska 1:3 (17%) v Kierunek leśny: -Las – 1:2 (50%) v Kierunek Specjalny – wodno – rekreacyjny Część podwodna 1:4 Część nadwodna 1:8 – 1:10 W przypadku skarp wyższych niż 10 metrów należy wykonać terasy, aby zapobiec erozji stosuje się również takie zabezpieczenia jak: płotki wiklinowe, siatki ochronne, materiały włókninowe, włókniny, kratownice Jakość gruntów materiałów poddawanych rekultywacji: Grunty dobrej jakości zagospodarowane w kierunku rolniczym Grunty słabe w kierunku leśnym lub specjalnym. Przy określaniu jakości gleby bierzemy pod uwagę: v Właściwości fizyczne – zależne od składu granulometrycznego, v Skład mineralogiczny i petrograficzny, v Podatność na wietrzenie v Skład chemiczny, zwłaszcza zasobność w składniki pokarmowe, obecność składników toksycznych, Istnieją dwa sposoby oceny przydatności rekultywacyjnej materiału: 5 klas według Skawiny (na podstawie właściwości fiz i chem) Klasa I – grunty najlepsze przydatne do zagospodarowania rolniczego, grunty potencjalnie produktywne (lessy, lessopodobne) Klasa II – Zagospodarowanie rolne po przeprowadzeniu zabiegów melioracyjnych, a także kierunek zagospodarowania leśny (gliny pylaste i ilaste zasobne CaCO3) Klasa III – Rekultywacja rolna i leśna po zastosowaniu intensywnych zabiegów melioracyjnych (piaski gliniaste pylaste) Klasa IV – Grunty jałowe, rekultywacja rolna po intensywnych zabiegach melioracyjnych (utwory piaszczyste, kamieniste i żwirowe) Klasa V – Grunty toksyczne, nadmiernie zasolone z domieszką pirytów Liczba bonitacyjna – LB system punktowy Klasa A – zagospodarowanie rolne >75 LB Klasa B – zagospodarowanie leśne 50-75 LB, Klasa C – zagospodarowanie leśne z częściowym ulepszeniem 20-50 LB Klasa D – Utwory nieproduktywne wymagają użyźnienia lub izolacji <20LB Możliwość przykrycia gruntu nisko produktywnego warstwą żyznej gleby Grunty jałowe można przykryć jakimś lepszym materiałem. Kierunki zagospodarowania docelowego i klasa bonitacyjna zależy od: v Rodzaju materiału przykrywającego, v Miąższości warstwy przykrywającej Im większa miąższość i jakość tym lepszą klasę można uzyskać - Rekultywacja rolna – grunty do klasy IVa - Rekultywacja leśna - IVb-VI Szczególne właściwości materiału (np. aktywność termiczna) Warunki hydrologiczne; v Aktualne v Prognozowane Tereny zawodnione – rekultywacja w kierunku wodnym Wyrobiska suchogruntowe, zwały. Inne Uwarunkowania: v Ekonomiczne – rekultywacja techniczna (koszty formowania wysypiska bardzo różnorodne) v Społeczne – potrzeby ludności Administracyjne – zagospodarowanie zgodne z aktualnym prawem zagospodarowania przestrzennego terenu, uzgodnione z władzami lokalnymi
BIOLOGICZNE METODY OCZYSZCZANIA GLEB „In situ” fitoekstrakcja – usuwanie met. z gleby przez wykorzystanie roślin o naturalnych zdolnościach do pobierania, akumulacji i tolerancji dużych ilości metali. Fitoulatnianie – polega na pobieraniu przez rośliny jonów takich pierwiastków Hg, As, Se i przekształcaniu ich w zw. Lotne uwalniane do atmosfery. Fitostabilizacja – polega na inaktywacji metali w glebie poprzez zastosowanie różnych materiałów i substancji zmniejszających biodostępność metali, następnie wprowadzaniu roślin. Używa się wapna, kompostów itp. WYMYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ IN SITU Wprowadza się do zanieczyszczonej gleby przy pomocy systemów drenujących bądź studni zasilających wody z substancją, która zwiększa rozpuszczalność metali (sub. kompleksująca). Po zaaplikowaniu tej substancji następuje mobilizacja metali ciężkich do fazy ciekłej. Odcieki zostają od pompowane. Przy stosowaniu tej metody występuje ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych. Omawiana metoda jest przydatna do oczyszczania jednorodnych, przepuszczalnych gleb. Wadą jej jest wysoki koszt. UWALNIANIE METALI EX SITU Ekstrakcja metali ciężkich odbywa się w zakładzie oczyszczającym. Ekstrahujący roztwór przepuszcza się przez warstwę gleby do momentu oczyszczenia gleby lub przynajmniej do osiągnięcia stanu, w którym dalsze przepłukiwanie gleby nie daje już żadnych efektów. Wysoki koszt oraz konieczność dalszego oczyszczania gleby w Elu przywrócenia właściwości fizykochemicznych oraz życia biologicznego jest podstawowym ograniczeniem tej metody w codziennym stosowaniu. METODY ELEKTROCHEMICZNE Metody te opierają się na mechanizmie elektrolizy. Po silnym zakwaszeniu gleby i uruchomieniu metali w formie kationów wprowadza się do gleby elektrody. Jest to b. kosztowna metoda, silnie obciążająca środowiska. METODY FITOREMEDIACJI Metoda ta jest przyjazna środowisku. Wykorzystuje się tu organizmy żywe, głównie rośliny wyższe. Fitoremediacja jest technologią oczyszczania środowiska. Wykorzystuje ona zdolności roślin do pobierania i kumulowania w swoim organizmie między innymi metali ciężkich. Przy okazji zapewnia ona ochronę przeciw erozyjną. FITOSTABILIZACJA W metodzie tej wykorzystuje się rośliny, które przez absorpcję oraz akumulację przez korzenie, adsorpcje na powierzchni korzeni. Polega ona na inaktywacji metali w glebie poprzez zastosowanie różnych materiałów oraz substancji powodujących zmniejszenie bioprzystępności metali dla roślin, następnie wprowadza się roślinność. Celem fitostabilizacji jest zmniejszenia ryzyka większego zanieczyszczenia środowiska. Proces ten zmniejsza mobilność metali i zapobiega ich migracji do wód gruntowych, powietrza włączenia do łańcucha pokarmowego. FITOWOLATYLIZACJA (FITOODPAROWYWANIE) Metoda ta polega na intensywnym pobieraniu z gleby rzez rośliny niektórych pierwiastków (Hg, As, Se) i przekształceniu ich w formy lotne. Metoda ta zagraża środowisku. FITOEKSTRAKCJA Pobieranie przez korzenie roślin z gleby zanieczyszczeń metalicznych, następnie ich transport do części nadziemnych i akumulacja w nich. Należy zastosować rośliny tolerujące wysokie stężenia metali w glebie i wynoszące jednakowe wielkości metali z jednostki powierzchni obszaru rekultywowanego. Wykorzystuje się tu rośliny o dużej zdolności akumulacji metali w biomasie, bądź roślin o dużej biomasie, albo przez zastosowanie substancji kompleksujących. Do hiperakumulatorów zalicza się rośliny, które mają w swojej biomasie powyżej 1% s.m. dla Zn, Ni, Mn; 0,1% s.m. Cu, Pb, Se, As, Co oraz 0,01% s.m. Cd. Rośliny o dużej biomasie mają głęboki system korzeniowy umożliwiający pobieranie metali z głębszych profili glebowych, ich biomasę wykorzystuje się do celów energetycznych. Dodatkowym plusem jest znana metodyka uprawy tych roślin. INDUKOWANA FITOEKSTRAKCJA Metoda ta łączy dwie metody. Stosuje się rośliny o dużej biomasie, a dodatkowo w celu zwiększenia pobierania metali stosuje się substancje chelatujące np. kwas cytrynowy, winowy, EDTA, EDDS i in.. W metodzie tej istnieje ryzyko skażenia wód podziemnych i terenów przyległych.
Polega na stosowaniu barier na powierzchni gleby uniemożliwiających infiltrację wód opadowych oraz erozji gleby. Ogranicza to migrację metali do wód gruntowych. Stosowane są często warstwy z asfaltu, czystej gleby. Dodatkowo stosuje się warstwy iłu lub tzw. geotekstyliów. Inne metody to stosowanie cementu lub stapianie gleby w wysokich temperaturach (1600-2000stC). Duży koszt, wymagania techniczne, ma ograniczone zastosowanie.
Polega na wymywaniu metali z usuniętej gleby przy pomocy roztworów ekstrahujących. Minusem jest wysoki koszt i poddanie gleby dalszym zabiegom w celu przywrócenia funkcji biologicznych.
Efekt immobilizacji w fazie stałej gleby uzyskuje się poprzez odpowiednią modyfikację właściwości gleby, które odpowiedzialne są za rozpuszczanie metali np. poprzez wapnowanie, wprowadzanie związków chemicznych, które tworzą z metalami nierozpuszczalne związki, wprowadzanie substancji o dużej pojemności sorpcyjnej, dodatek torfu, kompostu, zeolitów itd. Unieruchamianie polega na usunięciu zanieczyszczonej warstwy gleby, następnie teren pokrywa się czysta glebą i wprowadza roślinność. Ma ona zastosowanie do oczyszczanie niewielkich powierzchni, jest bardzo kosztowna.
Rekultywacja – zespół prac i czynności wykonywanych w celu przywrócenia terenowi zdegradowanemu zdolności produkcyjnych i umożliwiających jego zagospodarowanie. Zgodnie z prawem obowiązującym w naszym kraju całość kosztów rekultywacji pokrywa sprawca. Zgodnie z ustawą „Prawo Ochrony Środowiska” obszary, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości muszą być rekultywowane. Wg POŚ rekultywacja to usunięcie zanieczyszczeń do stanu określonego standardami jakości. Rekultywacja na zasadach ust. O ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1995 roku: - w świetle tej ust. Przez rekultywację rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytecznych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, - poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych - uregulowanie stosunków wodnych - odtworzenie gleb. Poprawę właściwości chemicznych gleb zanieczyszczonych metalami ciężkimi oraz zmniejszenie ryzyka ekologicznego można uzyskać przez: - zmniejszenie całkowitej zawartości metali ciężkich w glebie - unieruchamiając i zmniejszając rozpuszczalność metali ciężkich. Najskuteczniejszymi metodami usuwania metali ciężkich z gleby są: metody In situ – wymywanie z gleby metody ex situ – ekstrakcja metali z gleby metody elektrochemiczne (In situ i ex situ) odparowywanie fitoremediacja
Zanieczyszczenie gleb substancjami ropopochodnymi występuje w coraz większym nasileniu w miarę rozwoju zużycia paliw płynnych w komunikacji i energetyce. Zanieczyszczenia ropopochodne gleb związane są przede wszystkim z eksploatacją różnych zbiorników i rurociągów, stacji paliw płynnych, w których na skutek częstych, nawet drobnych awarii następuje wyciek produktów naftowych do gleby. Wielkość negatywnych skutków wycieku paliwa na środowisko glebowe zależy od ilości i rodzaju produktów zanieczyszczających glebę. Zanieczyszczenia gleb produktami ropopochodnymi powodują negatywne skutki polegające na zniszczeniu biologicznie czynnej powierzchni i pozbawienia jej właściwości produkcyjnych. Niezwykle istotny z punktu rekultywacji jest skład frakcyjny tworzący ropę naftową (benzynę, paliwa lotnicze, oleje napędowe, smary, bituminy itd.). Poszczególne frakcje różnią się między sobą wielkością cząstek, a więc i właściwościami fizycznymi np. benzyna ma niska temperaturę wrzenia. Im wyżej cząsteczkowe frakcje np. oleje, smary, asfalt, bituminy tym temperatura wrzenia wzrasta. Inne właściwości zmieniają się niekoniecznie wraz ze wzrostem cząsteczek np. rozpuszczalność w wodzie jest z reguły bardzo mała. Oprócz wielkości cząstek o właściwościach fizycznych substancji decyduje także budowa cząstek, przynależność do alkanów, cykloalkanów, arenów, czy też WWA. W ropie naftowej alkanów jest kilkadziesiąt procent, podobnie cykloalkanów. Związki aromatyczne takie areny występują w niewielkiej ilości, ale są silnie toksyczne, stąd ich ważna rola. Ponadto są one dość dobrze rozpuszczalne w wodzie i maja raczej małą lotność. WWA jest mało w ropie, są to związki rakotwórcze (np. benzopiren) jednakże nierozpuszczalne w wodzie (nie są wymywane do wód, lecz zatrzymywane w glebie). Parafiny są substancjami o liniowych łańcuchach stąd ich bardzo wysoka lotność. Pozostałe substancje: ˇ benzyna - zagrożenie wybuchem, ze względu na znaczną lotność, bardzo silnie wpływa na smak, zapach wody; etery składnik benzyny są bardzo łatwo rozpuszczalne w wodzie, ˇ oleje napędowe - zawierają toksyczne składniki aromatyczne i WWA, ˇ oleje smarowe i smary - szkodliwe, głównie oleje przepracowane (zawierają metale ciężkie, WWA, PCB, cykloalkany i areny), ˇ asfalt i bituminy- zagrożenie nie wielkie , Słaba rozpuszczalność w wodzie i słaba zwilżalność substancji organicznej powoduje, że woda trudno przepływa przez te substancje w przestworach glebowych, płynie swoim torem i omija je. Utrudnia to niestety rekultywację gdyż jedną z metod jest kontrolowane przemywanie gleby w celu usunięcia zanieczyszczenia, natomiast tu woda nie wymyje hydrofobowej substancji ropopochodnej. Substancje ropopochodne w profilu w strefie aeracji tworzyć niejednorodne skupiska, kliny i soczewy, natomiast w strefie saturacji zatrzymywana jest na powierzchni wody gruntowej. Formy występowania substancji ropopochodnych w glebach: faza stała - asfalt, bituminy, żywice; wypełniają silnie przestwory ale nie są praktycznie szkodliwe, faza ciekła - niemobilne ciecze wypełniające przestwory glebowe; ciecze „zawieszone” w strefie aeracji; ciecze unoszące się na powierzchni wód gruntowych, przemieszczające się do strefy wznosu kapilarnego; rozpuszczone w wodzie, faza gazowa - pary węglowodorów, Rekultywacja gruntów zdegradowanych substancjami ropopochodnymi jest niezwykle trudna i kosztowna, biorąc pod uwagę fakt, że zanieczyszczenia z tych produktów sięgać mogą nie tylko warstw powierzchniowych, ale również głębszych warstw gleby. Rekultywacja uwarunkowana jest ponadto czynnikami geologicznymi i wodno-glebowymi terenu. W rekultywacji stosuje się metody mechaniczne, termiczne i chemiczne. Obok wymienionych metod wprowadzane są ostatnio sposoby oczyszczania gleb i gruntów przy użyciu specyficznych mikroorganizmów, powodujących rozkład węglowodorów aromatycznych w paliwach. W większości przedstawionych metod rekultywacji występuje konieczność zdjęcia zanieczyszczonych warstw gruntu i oddzielnego zastosowania zabiegów oczyszczających, np. kompostowania z materiałami organicznymi dla wzmożenia biologicznych procesów rozkładu węglowodorów aromatycznych.
DODAWANIE DO GLEBY SUBSTANCJI PRÓCHNICZNYCH- polega na wzbogacaniu gleby w substancje próchnicze, które pochodzą głownie z gleb przeznaczonych na cele nierolnicze (zdejmowanie wierzchniej warstwy gleby). Ten proces ma zastosowanie na glebach lekkich, ubogich w materię organiczną. Substancje próchniczne wpływają dodatnio na tworzenie się struktury agregatowej gleb, poprawiając stosunki wodno - powietrzne. Próchnica działa jako lepiszcze strukturotwórcze, powodując sklejanie elementarnych cząstek masy glebowej w agregaty. W glebach piaszczystych powoduje to zwiększenie ich związłości, a w glebach o cięższym składzie granulometrycznym, wpływa na zmniejszenie zwięzłości.
IŁOWANIE- jest zabiegiem wzbogacającym glebę w minerały ilaste. Wykonuje się je poprzez wprowadzanie do gleby iłów, popiołów itd. Iłowanie ma zastosowanie na glebach lżejszych, ponieważ ten zabieg jest skuteczniejszy tylko do uzyskania 15% udziału części spławianych w składzie granulometrycznym. Po wyżej tej wartości występują trudności w wymieszaniu dodawanych materiałów z całym profilem glebowym. W wyniku orki tworzy się wówczas warstwa iłu zmieniająca niekorzystnie uwilgotnienie wierzchniego poziomu gleby (hamuje przesiąkanie wody w głębsze części profilu glebowego).
WAPNOWANIE GLEB- zabieg polegający na nawożeniu gleb kwaśnych dużymi dawkami nawozów wapniowych. Ma on na celu zobojętnienie nadmiernej kwasowości gleb oraz polepszenie właściwości fizyczno-chemicznych gleb, a zwłaszcza ich struktury, m.in. przez koagulację koloidów glebowych i wpływ na kierunek rozkładu resztek organicznych. Zwiększa on również działanie innych nawozów mineralnych i organicznych, a wielkość dawek jest zależna od pH gleby, jej składu granulometrycznego i gatunku uprawianych roślin. Zwiększając odczyn przez wapnowanie do 7-8 sprzyjamy procesom humifikacji, czyli powstawaniu próchnicy, a tym samym zwiększa się kompleks sorpcyjny gleby. Wprowadzony do gleby wapń umożliwia zlepianie się cząstek glebowych, tworząc strukturę gruzełkowatą, przez co ułatwia się dostęp wody i powietrza do korzeni roślin oraz uaktywnia kompleks sorpcyjny.
Kompleks sorpcyjny odgrywa istotną rolę w sorpcji wymiennej gleb. Sorpcja wymienna polega na zatrzymywaniu składników na drodze wymiany jonów pomiędzy kompleksem sorpcyjnym a roztworem glebowym. Wymiana kationów miedzy kompleksem sorpcyjnym a roztworem zachodzi do momentu ustalenia się stanu równowagi. Gdy stężanie jonów w roztworze glebowym rośnie, zaczynają być sorbowane przez kompleks sorpcyjny do momentu osiągnięcia stanu równowagi. Gdy kationów z roztworu ubywa wówczas kompleks oddaje jony do roztworu i ustala się nowy stan równowagi. Zjawiska takie zachodzą podczas nawożenia oraz pobierania składników pokarmowych z roztworu glebowego przez rośliny. W naszych warunkach głównymi kationami występującymi w kompleksie sorpcyjnym są: wodór, wapń, a w mniejszych ilościach magnez, potas i sód. Wraz z akumulacją substancji organicznej i procesami jej rozkładu zwiększa się zawartość wodoru, który wypiera z kompleksu sorpcyjnego inne jony. Wymywanie zasad, a więc przede wszystkim wapnia, z warstw gleby powoduje oczywiście stopniowy wzrost stężenia jonów wodorowych, a tym samym zakwaszenie gleb. Im bogatszy w zasady jest kompleks sorpcyjny, a tym samym im większy jest udział frakcji mineralnych gleby oraz im więcej jest w glebie próchnicy wysycanej kationami zasadowymi, tym więcej ta gleba będzie mogła zobojętnić jonów wodorowych. Zobojętnianie to jest spowodowane przez jony zasadowe tkwiące w kompleksie sorpcyjnym tak w jego części mineralnej, jak i organicznej. Chodzi tu przede wszystkim o kationy Ca 2+ , Mg 2+ , K + , Na + . Po wyczerpaniu wolnych związków wapnia i magnezu zasorbowane w kompleksie sorpcyjnym jony Ca 2+ , Mg 2+ , K + , Na + SA wypierane przez jony wodoru, o ile jednocześnie te jony nie są dostarczane glebie w skutek intensywnego wietrzenia mineralnego lub z nawozów. Stopniowe nagromadzenie się jonów wodorowych w kompleksie sorpcyjnym powoduje znaczne zmiany tak w nieorganicznym, jak i organicznym składzie gleby. Kwasy huminowe przechodzą łatwo w stan zoli i zostają przez opady wypłukiwane do niżej położonych poziomów gleby. Minerały ilaste, które odznaczają się dużymi zdolnościami sorpcyjnymi, jak montmoryllonit, ilit i uwodnione miki, ulegają stopniowemu rozpadowi, szczególnie wtedy, gdy stopień nasycenia zasadami znacznie spadnie. W tych warunkach nagromadzają się minerały ilaste grupy kaolinitu, odznaczające się bardziej trwałą budową oraz znacznie mniejszymi zdolnościami sorpcyjnymi. Jeśli odczyn jest nieodpowiedni powoduje to w następstwie szereg niekorzystnych zjawisk, m.in.: hamowanie działalności mikroflory i mikrofauny, powstawanie niekorzystnych form próchnicy, niszczenie struktury gleby, wzmożenie procesów wymywania lub unieruchamiania składników pokarmowych, wzmożenie tempa wietrzenia minerałów,
Kompleks sorpcyjny- stanowi najbardziej rozdrobnioną, koloidalna część fazy stałej gleby, która ma zdolności wchłaniania, zatrzymywania i wymiany jonów pomiędzy roztworem glebowym a cząstkami kompleksu sorpcyjnego. Wchłonięte przez kompleks sorpcyjny jony nazywamy jonami zasorbowanymi. W kompleksie sorpcyjnym gleb rozróżniamy dwie kategorie zasorbowanych kationów: Kationy łatwo przechodzące do roztworu glebowego i które biorą czynny udział w różnorodnych fizyko- chemicznych reakcjach przebiegających w glebie, są to kationy wymienne, Kationy, które zostają unieruchomione w siatce krystalicznej minerałów i nie ulegają desorpcji lub ulegają z wielkim trudem. Przechodzą one do roztworu glebowego tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. po zniszczeniu siatki krystalicznej minerałów. Kationy te nazywamy kationami niewymiennymi. Wielkość kompleksu sorpcyjnego gleb uzależniona jest od wielu czynników, a przede wszystkim od ilości i jakości poszczególnych komponentów tworzących kompleks sorpcyjny. W zależności od tego wielkość kompleksu w poszczególnych typach gleb jest bardzo różna. A zatem gleby próchnicze, torfy silnie rozłożone lub też zamulone gleby ilaste i gliniaste mają największy kompleks sorpcyjny, który dochodzić może do 50% ogólnej masy glebowej, gdy tymczasem gleby spiaszczone i piaski mają mniejszy kompleks sorpcyjny, czasem nieprzekraczający 1% ogólnej masy glebowej. Wielkość kompleksu sorpcyjnego i skład zasorbowanych przez niego kationów wywiera w dużym stopniu wpływ na strukturę gleby, jej stosunki wodno- powietrzne, reakcje roztworów glebowych, buforowość oraz żyzność gleb. Zasadniczo w kompleksie sorpcyjnym gleby można wyróżnić trzy części składowe: 1. Nieorganiczną ( mineralna część kompleksu sorpcyjnego), 2. Organiczną część kompleksu sorpcyjnego, 3. Organiczno- mineralną część kompleksu sorpcyjnego. 1.Nieorganiczna część kompleksu sorpcyjnego Mineralna część kompleksu sorpcyjnego składa się przede wszystkim: Z różnorodnych minerałów ilastych, będących produktem wietrzenia minerałów pierwotnych, są to minerały ilaste należące do grupy montmoryllonitów (o dużej powierzchni aktywnej wewnętrznej, o dużych zdolnościach sorpcyjnych), do grupy ilitu i kaolinitu, Z silnie rozdrobnionych minerałów pierwotnych, różne żele Al.(OH) 3 , Fe(OH) 3, SiO 2 , koloidowe wodorotlenki manganu nMgO?MnO 2 ?nH 2 O, W skład wchodzi również szereg wymiennie zaabsorbowanych kationów. 2. Organiczna część kompleksu sorpcyjnego Organiczna część obejmuje wszystkie połączenia organiczne, zarówno o charakterze nie próchniczym, jak i próchnicy właściwej. Na część nie próchniczą składają się proste związki organiczne tj. aminokwasy, węglowodany, lipidy. Mianem próchnicy określa się szereg wysokocząsteczkowych, ciemno zabarwionych i specyficznych dla środowiska glebowego połączeń organicznych. Kolejne ekstrakcje z kwasami i zasadami pozwalają na wydzielenie trzech głównych frakcji próchnicy: huminy, kwasy huminowe, kwasy fulwanowe. Substancje próchniczne odznaczają się silnym stopniem dyspersji i należą do typowych koloidów, przeważnie hydrofilowych, mających bezpostaciową lub skrytokrystaliczną budowę o dużej zdolności sorpcyjnej. Zdolność migracyjna związków próchnicznych w dużym stopniu uzależniona jest od odczynu i oksydoredukcyjnych właściwości środowiska. Liczne związki próchniczne łatwo wędrują w środowisku kwaśnym, tworząc roztwory koloidowe. Związki te są znacznie mniej ruchliwe w środowisku obojętnym lub zasadowym. Połączenia próchniczne są to polimery składające się z jednostek strukturalnych o charakterze izo- i heterocyklicznych pierścieni 5 i 6 węglowych. Do tego aromatycznego jądra przyłączone są łańcuchy węglowe o różnej długości zakończone grupami funkcyjnymi: karboksylowa, fenylowa, alkoholowa, ketonowa, karbonylowa i chininowa, aminowa. Grupy funkcyjne odpowiadają za dużą pojemność sorpcyjną i buforową próchnicy. Pojemność sorpcyjna próchnicy glebowej jest kilka do kilkunastu razy większa niż koloidów mineralnych. 3.Organiczno- mineralna część kompleksu sorpcyjnego. Można wyróżnić połączenia organiczno- mineralne o charakterze nie strukturalnym i strukturalnym. Połączenia nie strukturalne tworzą się między prostymi związkami próchniczymi i minerałami ilastymi oraz jonami metali. Połączenia strukturalne tworzą się natomiast między próchnicą i minerałami ilastymi w wyniku mechanizmów polegających na: pośrednictwie kationów metali II i III wartościowych, Ca 2+ , Al 3+ , Fe 3+ , tworzeniu mostków wodorowych, na reakcjach wymiany z amfoterycznymi tlenkami i wodorotlenkami powlekającymi powierzchnię minerałów ilastych. Tlenki i wodorotlenki przy wyższym pH gleby wykazują ładunek dodatni i mogą bezpośrednio łączyć z ujemnymi cząsteczkami kwasów próchniczych. Połączenia organiczno- mineralne odgrywają decydującą rolę w sklejaniu ziaren minerałów glebowych w większe agregaty i następnie w gruzełki tworzące struktura gleby. Ponadto połączenia te maja dużą pojemność sorpcyjną w stosunku do kationów i silnie zaznaczone właściwości buforowe
Erozja wietrzna polega na wywiewaniu i transporcie przez wiatr cząstek glebowych z jednego miejsca na inne. Zjawisko to w naszych warunkach klimatycznych ma miejsce na glebach uprawnych w okresie suszy oraz w okresie zimy, kiedy gleba jest przemarznięta i nie pokryta roślinnością. Zjawisko to najczęściej zaznacza się na terenach nadmorskich (piaski wydmowe) i Pustyni Błędowskiej. Najbardziej podatne na ten typ erozji są piaski i torfy, czego przyczyną jest mała zawartość w nich składników pokarmowych, co nie sprzyja rozwojowi roślinności, szczególnie traw i roślin motylkowych umacniających glebę. Wydmy takie są zupełnie nieprzydatne do użytkowania rolniczego. Na erozję wietrzną narażone jest 11% powierzchni kraju. DZIAŁANIA ZAPOBIEGAJĄCE EROZJI WODNEJ I WIETRZNEJ W celu przeciwdziałania erozji wodnej gleb Polski należy zastosować zespoły melioracji przeciwerozyjnych, zmierzających do zwiększenia prędkości spływu powierzchniowego i urozmaicanie tras odpływu. Melioracje powinny być zróżnicowane w zależności od ukształtowania powierzchni, podatności gleb na erozję oraz ukształtowania terenu zagrożonego erozją w zlewniach. Na glebach wytworzonych z utworów o luźniejszym składzie granulometrycznym przewagę powinny mieć zabiegi powodujące umocnienie powierzchni gleby, zwiększające zdolności strukturotwórcze (iłowanie) oraz utrwalenie tras odpływu za pomocą środków technicznych. Na glebach wytworzonych utworów luźniejszych o średnim i cięższym składzie granulometrycznym powinno się stosować zabiegi zwiększające chłonność wodną profilów glebowych (drenowanie) zmniejszające prędkość spływu powierzchniowego. Na glebach wytworzonych ze zwietrzelin różnych masywnych utworów macierzystych powinno się dążyć do zmniejszenia powierzchni gruntów ornych oraz stosować takie maszyny i narzędzia robocze, które ograniczają przemieszczanie się materiału glebowego w dolnej części stoku. Wiele tradycyjnych zabiegów przeciwerozyjnych stosowanych na glebach mineralnych to: zalesianie, zadarnianie, stosowanie orki zgodnie z przebiegiem warstwic, stosowanie odpowiednich gatunków roślin i płodozmianów. Erozję gleb o mniejszym poziomie próchnicznym można zmniejszyć stosując orkę z pogłębiaczem celem utrwalenia zgruźlonej ziemi i powiększenia retencji wodnej. Do zabiegów tych zalicza się także tarasowanie stromych stoków. Negatywnemu działaniu erozji wietrznej można przeciwdziałać stosując środki zapobiegawcze : zakładanie pasów ochronnych z drzew i krzewów (pasy drzew należy sadzić prostopadle do kierunku najczęściej wiejących wiatrów – przeważnie wierzby), ustawianie płotków ochronnych (do tego celu używa się siatek plastikowych, drucianych bądź sklejek). Stosowanie pasów ochronnych z roślin zbożowych (owies, żyto, jęczmień, pszenica) – w zależności od kierunku wiatru. Pas zboża może dać ochronę roślinom warzywnym na szerokości 10 m, wykorzystanie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych (np.: wałowanie). Erozji wietrznej zapobiega się także poprzez stałe utrzymanie gleby wilgotnej.
Erozją wodną nazywamy różne zjawiska związane z rozmywaniem dennym i brzegowym w dolinach rzecznych, zmywaniem gleb na pochyłych terenach i szczytach górskich oraz z powstawaniem osadów w postaci dyluwiów i aluwiów w miejscach niżej położonych. Zjawiska te prowadzą do deformacji profilów glebowych, zabagniania terenów niżej położonych i zmiany warunków hydrologicznych. Intensywność erozji wodnej zależy od zróżnicowanie rzeźby terenu a zwłaszcza nachylenia i długości stoku, składu granulometrycznego i struktury gleby, nasilenia opadów, zabiegów agrotechnicznych (uprawa, wapnowanie) i pokrywy roślinnej. Na skutek erozji wiele materiału glebowego spływa z wodą do morza. Straty spowodowane wielkimi spływami i niszczącym działaniem wody są bardzo duże. Wraz z materiałem glebowym spływają do morza olbrzymie ilości niezbędnych dla roślin składników pokarmowych (szczególnie łatwo wymywaniu ulegają azotany, przyswajalny fosfor i potas). Erozja wodna może być powierzchniowa (płaska i liniowa) i podziemna (suffozja). Erozja powierzchniowa płaska jest to powolne i równomierne zmywanie gleb po stoku, któremu nie towarzyszy tworzenie się żłobin. Erozja powierzchniowa liniowa obejmuje zmywanie masy glebowej z tworzeniem się żłobin (wąwozy). Erozja podziemna polega na tworzeniu się w warstwach glebowych pustych przestrzeni w wyniku podziemnego przepływu wody. W ten sposób powstają pieczary i korytarze podziemne (tereny lessowe, krasowe). Na każdym terenie podatnym na erozje można mówić o erozji potencjalnej i aktualnej. Erozja potencjalna – stan zagrożenia terenu erozją, która obecnie nie występuje wyraźnie, ale może się ujawnić w pełni pod wpływem określonych warunków. Erozja aktualna – określa obecnie zachodzące procesy erozyjne. Erozja w ciekach trwa ciągle, jednak intensywność i kierunek działania nie zawsze są jednoznaczne. W rzekach odznaczających się dużymi spadkami oraz prędkościami może występować bardzo silna erozja, powodująca rozmywanie brzegów, dna, tworzenie się zakoli. W ciekach nizinnych ze względu na znacznie mniejsze spadki prędkości wody jest znacznie mniejsza i następuje osadzanie wnoszonego materiału. Rozróżnia się erozję wgłębną i boczną. Erozja wgłębna – charakteryzuje się zwiększaniem głębokości, pionowym wcinaniem się cieku w grunt. Jej intensywność zależy od prędkości wody oraz odporności gruntów tworzących dno. W jej wyniku powstają mechaniczne szkody powodujące przesuszenie terenów przyległych. Erozja boczna powoduje rozmycie brzegów koryta i doliny cieku, a także przesunięcie lub zakrzywienia poszczególnych odcinków cieków. W górnym odcinku cieku mamy do czynienia z erozją denną, a w dolnym z erozją boczną. Najbardziej stabilny jest środkowy odcinek rzeki. Na terenie naszego kraju około 20% powierzchni podlega degradacji na skutek erozji wodnej. Do terenów silnie zagrożonych zalicza się: Karpaty z Pogórzem, Sudety, Pogórze Sudeckie, Wyżynę Kielecko-Sandomierską, Krakowsko-Częstochowską, Lubelską, Pojezierze Bytomskie i Suwalskie. Erozję wodną można przedstawić w skali 5-cio stopniowej: 1° - erozja słaba wywołuje tylko niewielkie zmywanie gleby z poziomu próchnicznego, regenerującego się podczas racjonalnej uprawy roli, 2 ° - erozja umiarkowana może spowodować zmniejszenie miąższości poziomu próchnicznego i pogorszyć jego właściwości produkcyjne – plonowanie, 3 ° - erozja średnia, degraduje intensywnie poziom próchniczny, a często i poziomy gęstsze, jest przyczyną tworzenia się wąwozów i dolinek, 4 ° - erozja silna, niszczy przeważnie cały profil glebowy, 5 ° - erozja bardzo silna, niszczy cały profil glebowy, a nawet część skały macierzystej. Silnie narażone na erozję w stopniu 4 i 5 są góry Świętokrzyskie oraz pas Przedgórza Sudeckiego – sprzyja temu bardzo urozmaicona rzeźba terenu i duże opady.
Torfowisko stanowi geobiocenozę wykształcającą się w warunkach silnego uwodnienia z warstwy torfu o miąższości ponad 0,3 m. Są częścią pokrywy kuli ziemskiej powstałą w wyniku długotrwałego gromadzenia się dużej ilości szczątków roślinnych bogatych w węgiel. Torf jest utworem będącym efektem niepełnego rozkładu szczątków roślin niektórych zbiorowisk występujących w warunkach długotrwałego lub stałego zabagnienia wierzchniej warstwy gleby. Jego właściwości zależą od składu botanicznego torfotwórczych zbiorowisk roślinnych, stosunków wodnych i termicznych, w jakich szczątki ulegały rozkładowi. Podział: Torfowiska niskie położone są zwykle w dolinach rzecznych lub na terenach źródliskowych. Zasilane są ruchliwymi wodami przepływowymi rzek, strumieni zbiorników wodnych, wodami gruntowymi przesączającymi się, a także wodami powodziowymi. Wody te przepływają przez rozmaite podłoża o różnym stopniu rozpuszczalności, są więc zasobne w substancje mineralne, co stanowi przyczynę osiedlania się na terenach będących pod ich wpływem roślin wymagających pod względem pokarmowym. Zalegająca pod nimi warstwa silnie zalegającego torfu jest cienka. Flora torfowisk niskich nawiązuje do zbiorowisk szuwarowych (szuwaru właściwego i wielkoturzycowego), jak i do wilgotnych łąk i podmokłych lasów – olsów i łęgów. Często na obszarach źródliskowych wykazują silne związki z torfowiskami przejściowymi. Wyróżnia się 4 rodzaje torfów i torfowisk niskich: ˇ szuwarowe ˇ turzycowiskowe ˇ olesowe ˇ mechowiskowe (mszysto - darniowe) Torfowiska wysokie występują na wododziałach. Powierzchnia tych torfowisk bywa często wypukła, co łatwo zauważyć, gdyż wznoszą się ponad otaczający teren. Zasilane są one wodami z opadów atmosferycznych (śnieg, deszcz) albo jałowymi wodami stojącymi, dlatego roślinność porastająca i tworząca torfowiska wysokie zaliczana jest do mało wymagającej pod względem pokarmowym (roślinność oligotroficzna). Dominują mchy torfowe (Sphagnum), popularnie zwane mchami białymi, wśród których rozróżnia się torfowce kępkowe i dolinkowe. Torfowce kępkowe odznaczają się intensywniejszym przyrostem masy niż dolinkowe, w ten sposób, w miarę upływu czasu, zaznacza się coraz wyraźniejsza różnica między kępami a dolinkami. Kępy wyrósłszy do pewnej wysokości wchodzą w fazę niekorzystną dla swojego rozwoju, wysychają i obumierają, ulegając częściowemu rozkładowi. Tworzą się na nich małe zaklęśnięcia, w których zbiera się woda opadowa. W tym czasie postępuje proces zarastania dolinek i dochodzi do wyrównania powierzchni. Powoduje to z kolei znaczne podsuszenie dolinek, a w związku z tym na miejsca torfowców dolinkowych zaczynają wkraczać torfowce kępkowe. W miejscach natomiast poprzednich kęp wytwarzają się dolinki. Torfowisko wysokie co roku przyrasta na wysokość i na boki, tworząc niekiedy wznoszącą się kopułę. Dzięki takiemu szczególnemu rozwojowi mchów, zwanemu soczewkowatą regeneracją, powstają torfowiska wysokie. Wśród torfów typu wysokiego wyróżnia się 3 rodzaje: mszarny wysoki wrzosowiskowy wysoki bagnowy wysoki Charakterystycznymi gatunkami roślin spotykanymi na torfowiskach wysokich są: żurawina błotna, żurawina drobnolistkowa, rosiczka okrągłolistna, modrzewnica zwyczajna oraz liczne gatunki mchów torfowców. Torfowiska przejściowe są z reguły zbiorowiskami otwartymi, bezdrzewnymi, porastającymi bardzo wilgotne i podmokłe miejsca. Najczęściej mają one charakter zbitych darni tworzonych przez niskie turzyce. Charakteryzują się roślinnością mieszaną, złożoną z gatunków występujących na torfowiskach niskich i wysokich. Większość to rośliny zespołu dolinkowego z torfowisk wysokich, bowiem warunki panujące na torfowisku przejściowym są bardzo podobne. Torfowiska przejściowe są zwykle płytkie. Bliskość podłoża mineralnego ma wpływ na bujny rozwój wielkich turzyc, które przez płytkie warstwy torfu docierają korzeniami do warstw mineralnego podłoża. Wysokie i prawie trwałe podtopienie torfowiska przejściowego uniemożliwia rozwój na nich drzew i dlatego torfowiska te są zwykle bezleśne. Większość zbiorowisk przejściowych ma tzw. charakter emersyjny. Oznacza to, że przy podniesieniu się poziomu wody, powierzchniowa warstwa torfowiska z podłożem i żywymi roślinami może pływać po tafli wody. Roślinność tego typu torfowisk przejściowych ma duży udział w zarastaniu zbiorników dystroficznych (sucharów), tworząc pierwszą, inicjalną strefę wkraczającą na powierzchnię wody; poza tą strefą rozwija się roślinność torfowiska wysokiego. Torfowiska przejściowe mogą powstawać również na pokładach torfowisk niskich, po zaniku przepływu wód. Powoli zaczynają się wówczas wytwarzać warunki podobne do tych, jakie istnieją w dolinkach torfowiska wysokiego, co sprzyja osiedlaniu się torfowców dolinkowych, a potem innych roślin charakterystycznych dla dolinek wysokotorfowiskowych. Wkracza następnie brzoza, która szybko się rozwija i utrzymuje się do czasu intensywnego podtopienia. Po wypełnieniu powierzchni torfowiska zwartą masą torfu dopływ wód z zewnątrz ustaje. Na torfowisku pojawiają się kępy torfowe, na których osiedla się ponownie brzoza, a następnie sosna. Torfowisko przejściowe przybiera postać torfowiska leśnego. W śród torfów typu przejściowego wyróżnia się 2 rodzaje: mszarny przejściowy brzezinowy Torfowiska przejściowe są miejscem występowania dużej liczby rzadkich i ginących gatunków roślin, z których wiele jest reliktami poglacjalnymi. Stanowią ostoję dla takich cennych gatunków roślin jak: gnidosz królewski, wełnianeczka alpejska, rosiczka długolistna, rosiczka pośrednia, tłustosz pospolity, kruszczyk błotny, wełnianka delikatna, turzyca bagienna, turzyca strunowa. Część z wymienionych powyżej gatunków wpisana jest do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin opisującej najrzadsze, zagrożone i najcenniejsze rośliny w naszym kraju. Torfowiska podlegają licznym zagrożeniom. Najważniejszymi z nich są: odwadnianie poprzedzające rolnicze i leśne użytkowanie, emisje zanieczyszczeń do atmosfery (powodują zakwaszenie), zakłócenia bilansu wodnego w wyniku tworzenia lejów depresyjnych lub globalnych zmian klimatycznych, eksploatacja torfu na różne potrzeby, pożary oraz w mniejszym stopniu turystyka. Emisja zanieczyszczeń do atmosfery (pyły, gazy) przejawia się zwiększonym udziałem niektórych pierwiastków w wierzchniej warstwie torfowiska. W warunkach Polski stanowią one znikome zagrożenie i mają jedynie znacznie lokalne (w sąsiedztwie uciążliwych dużych źródeł emisji pyłów). W wyniku odwodnienia następuje dodatkowe obciążenie działające na złoże w kierunku pionowym co powoduje osiadanie powierzchni torfowiska. Obciążenie to powstaje na skutek zaniku wypierającej siły wody w górnych warstwach profilu. Zmniejszenie wilgotności torfu powoduje jego kurczenie się i zmniejszenia objętości. Efektem zmian są pęknięcia i szczeliny, struktura włóknista przechodzi w gruzełkowatą, a torf zmienia się w mursz. Odwodnienie torfowiska inicjuje proces murszenia oraz powiązany z nim proces mineralizacji masy organicznej torfu. Bardzo niebezpieczne dla terenów torfowiskowych są pożary. Są one trudne do ugaszenia, a straty przyrodnicze z nich wynikające są najczęściej nieodwracalne. Regeneracja wypalonych torfowisk nie zachodzi wcale lub trwa tysiące lat. Roślinność torfowisk jest również bardzo wrażliwa na wydeptywanie. Dlatego też na torfowiskach udostępnionych dla ruchu turystycznego wybudowane są kładki mające na celu ograniczenie zniszczeń. Znaczenie torfowisk w odróżnieniu od utworów mineralnych zawierają bardzo dużą ilość wody (75%-95% objętości), stąd porównuje się je do jezior i mówi się o nich jako o zbiornikach retencyjnych; tereny produkcji żywności (łąki, pastwiska, stawy, szkółki drzew, ogrodnictwo); ostoja dziko żyjących roślin i zwierząt, rzadkich ekosystemów i gatunków, zapewniająca utrzymanie banku genów; złoże magazynujące substancję organiczną oraz węgiel i wywierające w ten sposób wpływ na globalne zmiany klimatyczne i obieg węgla; obszar wpływający na mikroklimat otoczenia (wzrost wilgotności powietrza, częstsze przymrozki, wyrównanie temperatury); miejsce występowania ziół leczniczych, surowca do produkcji leków (tatarak, rosiczka); złoże surowców (torf, gytja, ruda darniowa); teren, na którym retencja wody wpływa na gospodarkę wodną zlewni (wody powierzchniowe i gruntowe), następują przypływy wody w cieku oraz który oddziałuje na skład chemiczny wody; archiwum archeologiczne informujące – dzięki wykopaliskom i badaniom paleobotanicznym – o zmianach klimatu roślinności i warunkach życia człowieka; teren rekreacyjny i dydaktyczny; miejsca tworzenia rezerwatów.
Lasy w Polsce zajmują powierzchnię około 8,8 mln ha. Wskaźnik lesistości, obliczony jako stosunek powierzchni lasów do powierzchni ogólnej kraju wynosi 28,1% i jest niższy od wskaźnika lesistości Europy (32%), a szczególnie krajów o zbliżonych do Polski warunków przyrodniczych, tj. Niemcy (30%), Austria (46%) – dane Mały Rocznik Statystyczny 1997. Należy zauważyć, że lesistość Polski w latach 1946-1996 wzrosła od 20,8% do 28,2%.Przesłanki ekologiczne i ekonomiczne wskazują na potrzebę zwiększenia lesistości do ok. 30% w 2020r. Rozmieszczenie lasów na obszarze kraju jest nierównomierne: obszary o najniższej lesistości 10-20% ? region środkowej Polski (byłe woj. Płockie, skierniewickie, łódzkie, konińskie, włocławskie, toruńskie, ciechanowskie), spowodowane jest to tym, iż są to obszary o najstarszej kolonizacji oraz intensywnym rolnictwie: - byłe woj. elbląskie – bardzo dobre gleby, występują tu jedynie zadrzewienia ochronne, przeciwerozyjne. - byłe woj. lubelskie – rolnictwo ze względu na wysoką jakość gleb, występują tu lessy. - byłe woj. tarnowskie, krakowskie – obszary przemysłowe, aglomeracja krakowska. - byłe woj. leszczyńskie – intensywne rolnictwo, dobra jakość i wysoka kultura gleb. obszary o najwyższej lesistości 40-50% - byłe woj. zielonogórskie – kwaśne gleby wytworzone z utworów piaszczystych. - byłe woj. gorzowskie, pilskie, słupskie – panuje tu krajobraz młodoglacjalny (doliny, jeziora, jęzory sandrowe, natomiast na wydmach jest za sucho, co nie sprzyja rozwojowi rolnictwa). - byłe woj. krośnieńskie, nowosądeckie – to tereny górzyste, miejscami charakteryzujące się znacznymi spadkami, płytkimi glebami szkieletowymi, małym zaludnieniem, ponadto czynniki klimatyczne nie sprzyjają tu rolnictwu. - północno-wschodnia część kraju stanowi obszar Zielonych Płuc Polski. Tereny o dużej lesistości charakteryzują się przeważnie glebami mało przydatnymi dla produkcji rolniczej, a na terenach o małej lesistości występują stosunkowo dobre gleby. Nierównomierne jest również rozmieszczenie lasów na kuli ziemskiej. Według danych opublikowanych przez Sekcję Leśną FAO powierzchnia lasów stanowi około 30% powierzchni lądowej. Naturalne rozprzestrzenianie lasów na świecie ulega stałemu zmniejszaniu się od chwili pojawienia się rolnictwa. Gwałtownie proces wylesiania przyśpieszył rozwój przemysłu (drewno główny surowiec energetyczny i budowlany) oraz eksplozja demograficzna (wzrost powierzchni uprawnych kosztem lasów). W Europie największe obszary leśnie to: - Finlandia (69%) i Szwecja (62%), gdzie występuje małe zaludnienie, a czynniki naturalne jak ostry krajobraz młodoglacjalny (jeziora, bagna, klimat szczególnie na północy) sprzyjają rolnictwu, - Austria z wysokimi górami. Regiony ubogie to: - Islandia (poniżej 1%), warunki klimatyczne, przewaga terenów tundrowych. - Wyspy Brytyjskie (około 10%). - Holandia i kraje Beneluksu – dobre gleby, rozwój rolnictwa. Las jest systemem ekologicznym, w którym występują różne czynniki przyrody ożywionej (fauna i flora) i przyrody nieożywionej (gleba). Lasy pełnią szereg funkcji przyrodniczych i gospodarczych. Funkcje przyrodnicze: - siedlisko bioróżnorodności, - biorą udział w asymilacji CO 2 i tworzeniu O 2 (drzewa stare o dużej masie liści mają o kilkadziesiąt razy większą produkcję tlenu od drzew młodych) - filtracja zanieczyszczeń przemysłowych z powietrza – znacznie większe ilości zanieczyszczeń zatrzymują się na drzewach niż na roślinności niskiej (sadzenie drzew wokół zakładów przemysłowych), - funkcja dźwiękochłonna – drzewa i krzewy w zwartych pasach o szerokości 100 m bardzo skutecznie osłabiają hałas, - regulacja klimatu – regulacja gospodarki wodnej terenu, mają wpływ na intensywność parowania, odpływ wód, - rola gleboochronna – szczególnie na glebach podatnych na erozję (tereny wydmowe, w górach i na zboczach o dużym spadku, zapobieganie lawinom i osuwaniu się skalnego rumoszu), - retencja wody opadowej w ściółce i glebie przez rozbudowany system korzeniowy (hamuje spływ powierzchniowy i wgłębny), - filtracja wód gruntowych z zanieczyszczeń chemicznych i chorobotwórczych drobnoustrojów, - przeciwdziałanie zabagnieniu terenu przez silniejszą transpirację na siedliskach wilgotniejszych, - las pełni funkcję rekreacyjną, kulturową. Funkcje gospodarcze: - produkcja użytku głównego, którym jest drewno (opał, surowiec budowlany, celuloza). - produkcja użytków ubocznych (np. żywicy). Na kuli ziemskiej lasy zajmują ok. 33% powierzchni (39,5 mln km 2 ). LAS- to określony typ układu, systemu ekologicznego, ekologicznego, w którym występuje głównie drzewiasta szata roślinna, świat zwierząt (czynniki przyrody ożywionej) i czynniki przyrody nieożywionej (gleby), które są ze sobą powiązane i uwarunkowane. Lasy pełnią szereg funkcji gospodarczych i przyrodniczych. Funkcje przyrodnicze: 1. Siedlisko bioróżnorodności. 2. Uczestniczą w asymilacji CO2 i tworzeniu O2 (drzewa stare o dużej masie liści mają o kilkadziesiąt razy większą produkcją tlenu od drzew młodych). 3. Filtracja zanieczyszczeń przemysłowych z powietrza (sadzenie drzew wokół zakładów przemysłowych). 4. Funkcja dźwiękochłonna – drzewa i krzewy w zwartych pasach o dużej szerokości bardzo skutecznie osłabiają hałas. 5. Regulują klimat- regulują gospodarkę wodną terenu, mają wpływ na intensywność parowania, odpływ wód. 6. Rola glebowo- ochronna- szczególnie na glebach podatnych na erozję (tereny wydmowe, w górach na zboczach o dużym spadku). 7. Retencja wody opadowej w ściółce i glebie przez rozbudowany system korzeniowy (hamuje spływ powierzchniowy i wgłębny). 8. Filtracja wód gruntowych z zanieczyszczeniami chemicznymi i drobnoustrojów chorobotwórczych. 9. Przeciwdziała zabagnieniu terenu przez silniejszą transpirację na siedliskach wilgotniejszych. 10. Las pełni f-cję rekreacyjną, kulturową (grzybobranie, pozyskiwanie jagód, itp.). 11. Znaczenie przeciwerozyjne. Funkcje gospodarcze : 1. Produkcja użytku głównego- drewno (opał, surowica z celulozy, przemysł meblowy). 2. Produkcja użytków ubocznych, tj. żywica. 3. Zatrudnienie. 4. Produkcja farmaceutyków (ziół). Struktura gatunkowa : sosna, modrzew - 66,7%; jodła – 6%; świerk- 6%; buk – 6%; dąb, klon, jawor – 5,7%; brzoza, robinia akacjowa – 5,6%; grab, osika, lipa - !%; ZALESIENIE: max- 40-50% - byłe zielonogórskie, krośnieńskie, nowosądeckie, pilskie, gorzowskie, słupskie, mazurskie. min- 10-12%- byłe płockie, toruńskie, ciechanowskie, elbląskie, wrocławskie, konińskie, krakowskie, tarnowskie, leszczyńskie, lubelskie. Zasoby leśne świata i Polski Lasy w Polsce zajmują ok. 8,8 mln ha. Wskaźnik lesistości- stosunek powierzchni lasów do powierzchni ogólnej kraju, która wynosi 28,1%. Europy-32%, Niemcy-30%, Austria-46% Lesistość Polski w latach 1946-99 wzrosła z 20,8 do 28,1%. Przesłanki ekologiczne i ekonomiczne wskazują na potrzebę zwiększenia lesistości do ok.30% w 2002r, a docelowo wskaźnik lesistości powinien wynosić 33-34%. Obszary a najmniejszej lesistości 10-20% - środkowa Polska, byłe woj. płockie-11,9%, skierniewickie, łódzkie, konińskie, wrocławskie, toruńskie, ciechanowskie. Przyczyny takiego stanu : To obszary o najstarszej kolonizacji oraz intensywnego rolnictwa: -byłe woj.. elbląskie- bardzo dobre gleby, występuje tu jedyne zadrzewienie ochronne przeciwerozyjne; - lubelskie- rolnictwo ze względu na wysoką jakość gleb, występują tu lessy; -byłe tarnowskie, krakowskie- obszary przemysłowe, aglomeracja krakowska; -byłe leszczyńskie-intensywne rolnictwo, dobra jakość i wysoka kultura gleb. Obszary o najwyższej lesistości 40-50%: -byłe zielonogórskie-48,4%-kwaśne gleby wytworzone z utworów piaszczystych; -byłe woj. gorzowskie, pilskie, słupskie- panuje krajobraz młodoglacjalny, tj. doliny, jeziora, jęzory sandrowe, natomiast na wydmach jest za sucho, co nie sprzyja rozwojowi rolnictwa; -byłe krośnieńskie, nowosądeckie, mazurskie. I - kraje o nadmiarze lasu, np. Afryka równikowa, Brazylia, tu lasy są wycinane, a ziemia przeznaczone jest na cele rolnicze, gleba jałowieje i nie chce przyjąć spowrotem- gospodarka rabunkowa. II - lasy pokrywają zapotrzebowanie na drewno, Polska 30-33% powierzchni kraju; III - zapotrzebowanie przerasta ilość lasów, zapotrzebowanie jest większe niż możliwości kraju, np. W. Brytania, Benelux, Hiszpanie, Norwegia, Szwecja.
Już w 1971 roku dwóch chemików zauważyło i udowodniło niszczący wpływ freonów na warstwę ozonową atmosfery. Byli nimi prof. Sherwood Rowland i dr Mario Molina (laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie chemii z 1995 roku). Komisja do spraw ochrony środowiska ONZ zwróciła uwagę na to zjawisko dopiero w 1976 roku. Od tego czasu freony znalazły się na liście związków chemicznych niebezpiecznych dla środowiska naturalnego. Konkretne działania mające na celu niedopuszczenie do zmniejszania się warstwy ozonowej nad powierzchnią kuli ziemskiej zaczęto jednak podejmować dopiero od 1982 roku, kiedy to dr Joe Farman odkrył na Antarktydzie Zachodniej całkowity zanik ozonu w atmosferze. W 1987 roku w celu ochrony warstwy ozonowej z inicjatywy UNEP (Programu Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych) 31 państw (w tym Polska) podpisało Protokół Montrealski. Zakładano w nim 50 - procentowe ograniczenie produkcji freonów do 2000 roku w stosunku do wartości z 1986 roku. Od 1990 roku rzeczywiście obserwuje się zmniejszenie tempa wzrostu freonów w atmosferze - z 5% rocznie do mniej niż 3%. Ponadto 11 października 1990 roku Polska stała się członkiem Konwencji Wiedeńskiej w sprawie ochrony warstwy ozonowej, w myśl której zakazana jest produkcja freonów oraz import zagranicznych urządzeń chłodzących zawierających freony. Można więc mówić o znacznym wzroście świadomości władz i społeczeństwa, co jest pocieszającym zjawiskiem. W produkcji kosmetyków i dezodorantów nie stosowane są już praktycznie freony, a jako nośniki używane są inne, nieszkodliwe dla środowiska gazy - propan i butan. Kosmetyki te oznaczane są jako "CFC frez" lub "ozon friendly" (przyjazne ozonowi). Także nowoczesne lodówki i chłodziarki są urządzeniami bezfreonowymi. Jednak pomimo wszelkich działań mających na celu niedopuszczenie do dalszej emisji freonów i halonów, w ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat nie stanie się możliwe odbudowanie warstwy ozonu nawet do grubości sprzed 20 laty.
Ozonosfera pochłania bardzo szkodliwe dla wszystkich żywych organizmów promieniowanie ultrafioletowe (UV) o długości fali poniżej 390 nm. Niszczenie warstwy ozonowej prowadzi do zmniejszania się efektywności pochłaniania promieni UV. W wyniku tego organizmy są narażone na zwiększone promieniowanie ultrafioletowe. Nadmiar promieni UV może doprowadzić do zakłócenia równowagi całych ekosystemów. Promieniowanie ultrafioletowe przenika wodę do kilku metrów wgłęb (w przypadku wód czystych nawet do kilkunastu metrów). Powoduje to zamieranie szczególnie wrażliwych organizmów roślinnych i zwierzęcych tworzących plankton. Konsekwencje tego są widoczne w następnych ogniwach łańcucha troficznego. Zmniejszy się więc występowanie ryb żywiących się planktonem oraz ryb drapieżnych. Promieniowanie ultrafioletowe wpływa również niekorzystnie na rośliny. Wśród roślin, które wykazują reakcję na promienie UV, ponad dwie trzecie gatunków jest na nie wrażliwe. Należy przy tym zaznaczyć, że są to głównie gatunki roślin uprawnych i przemysłowych. Zwiększenie się natężenia promieniowania ultrafioletowego na Ziemi odbije się z pewnością w gospodarce człowieka. Zmniejszenie liczebności populacji ryb na skutek zaniku planktonu doprowadzi do znacznie mniejszych połowów na określonym terenie. Ucierpi więc rybactwo i rybołówstwo. W wyniku niszczenia przez promienie UV chlorofilu roślin uprawnych (np. zbóż) zmniejszą się plony, a więc ucierpi rolnictwo. Promieniowanie ultrafioletowe może jednak negatywnie wpływać bezpośrednio na ludzi. Poprzez wytwarzanie pigmentów w skórze, człowiek tylko w niewielkim stopniu jest zdolny do obrony. Nadmierne promieniowanie UV może osłabiać u ludzi system immunologiczny i tym samym zmniejszać odporność na infekcje i choroby. Wśród chorób tych najgroźniejsze są z pewnością choroby nowotworowe, a szczególnie nowotwory skóry (np. czerniak). Ponadto promieniowanie ultrafioletowe powoduje podrażnienie spojówek, a przez to występowanie licznych chorób oczu, głównie zaćmy. Promienie UV powodują także przyspieszenie procesów starzenia się skóry.
Wśród gazów wywierających niszczący wpływ na warstwę ozonową największy udział mają freony, halony oraz tlenki azotu. Pod względem chemicznym freony (CFC) są pochodnymi chlorowcowymi węglowodorów nasyconych. W cząsteczce zawierają atomy chloru i fluoru, niekiedy również bromu. Powstają przez działanie fluorowodorem na halogenopochodne metanu lub etanu w obecności katalizatora - pięciochlorku antymonu. Niższe freony charakteryzują się znaczną prężnością pary w niskich temperaturach i wysokim ciepłem parowania. Ze względu na dużą pojemność cieplną mają znaczny udział w zwiększaniu się efektu cieplarnianego. Nie mają zapachu lub posiadają zapach eteru. Są bezbarwne i nietoksyczne. Znalazły zastosowanie w produkcji urządzeń chłodzących i klimatyzacyjnych oraz (obecnie coraz rzadziej) w produkcji kosmetyków i dezodorantów. Najbardziej znanymi i najczęściej używanymi freonami jest dichlorodifluorometan (CCl 2 F 2 ), zwany freonem F-12 oraz dichlorotetrafluoroetan (C 2 Cl 2 F 4 ), zwany freonem F-114. Obecnie oblicza się, że w atmosferze znajduje się ponad 20 mln ton freonów. Halony są pochodnymi fluorowcowymi metanu i etanu. Są nietoksycznymi gazami lub cieczami. Nie ulegają spalaniu. Stosowane są do produkcji gaśnic halonowych. Tlenki azotu powstają w ozonosferze głównie w wyniku spalania paliw przez silniki samolotów i rakiet. W znacznych ilościach tlenki azotu wydzielane są do ozonosfery również w wyniku wybuchów jądrowych.
Efekt cieplarniany stanowi zagrożenie dla całej ludzkości, a więc nie wystarczą wysiłki jednego czy kilku narodów, dlatego rozwiązań tego problemu muszą poszukiwać wszyscy ludzie. Każdy człowiek może wpływać na zmniejszenie się natężenia efektu cieplarnianego poprzez np. : - segregację śmieci i używanie surowców wtórnych . ogranicza w ten sposób emisję CO2, która towarzyszy produkcji opakowań, a także zmniejsza wydzielanie metanu, powstającego przy rozkładzie substancji organicznych na wysypiskach śmieci. - Społeczeństwo powinno oszczędzać energię. Dzięki zastosowaniu materiałów izolacyjnych w budynkach mieszkalnych możliwe jest zabezpieczanie przed nadmierną utrata energii cieplnej. Energia elektryczna może być oszczędzana dzięki używaniu nowoczesnych, energooszczędnych urządzeń elektrycznych. W ten sposób zmniejszymy zapotrzebowanie na energię, a wiec możliwe stanie się ograniczenie jej produkcji przez ciepłownie i elektrownie. Tym samym zmniejszy się emisja CO2 do atmosfery - W celu zmniejszenia emisji CO2 do atmosfery należy zacząć poszukiwać alternatywnych źródeł energii. Skłania nas do tego również zjawisko gwałtownego zmniejszania się ilości paliw kopalnych ( oblicza się, że światowe zasoby ropy naftowej wyczerpią się za ok. 30 lat, natomiast pokłady węgla kamiennego zostaną wyeksploatowane za ok. 170 lat ). Odnawialne zasoby energii praktycznie nigdy się nie wyczerpią. Należy do nich zaliczyć z : promieniowanie słoneczne, ruchy mas powietrza, ruchy wód w rzekach, fale i pływy morskie, energia geotermiczna. - Pojazdy silnikowe. Aby ograniczyć emisję gazów cieplarnianych przez samochody należy wyposażyć wszystkie pojazdy w katalizatory, wprowadzić na rynek benzynę bezołowiową ( w Polsce stanie się to już w 2005r ), prowadzić badania nad udoskonalaniem silników paliw oraz szukać nowych źródeł napędu samochodów. W celu ograniczenia ruchu samochodów należy propagować i nakłaniać ludzi do korzystania ze środków transportu publicznego lub innych pojazdów nie zanieczyszczających środowiska np. rowerów. - W regulacji zawartości CO2 w atmosferze ziemskiej najistotniejsze znaczenie mają lasy. Obliczono, że 1 ha lasu może pochłonąć 250 kg CO2. należy ograniczać a nawet całkowicie zaprzestać wycinania lasów. Konsekwencje ocieplenia klimatu na kuli ziemskiej są więc oczywiste – wiele osób zginie w wyniku coraz liczniejszych klęsk żywiołowych. Jeszcze więcej ludzi umrze z głodu i na skutek nowych chorób. Efekt cieplarniany jest więc problemem ekologicznym stanowiącym realne zagrożenie dla ludzkości. Skutki jego powodują liczne straty ekonomiczne ponoszone przez społeczeństwo i gospodarkę. Ich kompleksowa ocena jest jednak bardzo trudna. Trudna jest zarówno identyfikacja szkód, określenie ich zasięgu, jak i oszacowanie rozmiarów.
Skutki stopniowego ocieplenia klimatu na Ziemi zauważamy już od wielu lat. Od Alaski po ośnieżone szczyty Andów świat staje się coraz cieplejszy. Dzieje się to teraz i przebiega szybko. W wielu miejscach na Ziemi obserwuje się wzrot średniej temperatury powietrza , która w minionym stuleciu wzrosła o ponad 0,6 ° C. Zmiany zachodzą w znacznym stopniu niepostrzeżenie. Ale nie powinniśmy o nich zapominać, bo stanowią zapowiedż, tego co czeka naszą planetę. - W wyniku wzrostu temperatury, następuje ogrzanie wody w morzach i oceanach powodują topnienie lodowców na biegunach Ziemi oraz zwiększają swoją objętość, co prowadzi do podniesienia się ich poziomu. W ciągu ostatnich stu lat średni poziom morza na świecie wzrósł o 10-20 cm wg danych Międzyrządowego Zespołu ds.Zmian Klimatu ( IPCC ). Wiemy, że poziomy morza podwyższały się i obniżały znacząco w ciągu 4,6 mld lat historii Ziemi. Jednak obecnie tempo wzrostu globalnego poziomu morza oderwało się od średniego tempa z ostatnich dwóch lub trzech tysięcy lat i rośnie gwałtowniej mniej więcej o 2,4 mm rocznie. Kontynuacja bądź przyspieszenie tego trendu może doprowadzić do zmian linii brzegowych. W ciągu najbliższych pięćdziesięciu lat może dojść do zalania wielu obszarów, położonych na małej wysokości bezwzględnej ( n.p.m ). Linie brzegowe przesuwają się w głąb lądu zmuszając do przesiedlenia dziesiątki milionów ludzi. Słona woda może przenikać do słodkowodnych warstw wodonośnych, zagrożone są źródła wody do picia oraz zbiory płodów rolnych na przykład w delcie Nilu, gdzie znajduje się większość egipskich upraw, rozległa erozja i napływ słonej wody będą katastrofalne, ponieważ w tym kraju niewiele jest innych terenów uprawnych. Takie zjawisko występuje na całym świecie. Nigdy wcześniej tak wielu ludzi nie żyło, tak blisko brzegów. Ponad 100 mln ludzi na świecie mieszka o mniej niż metr powyżej średniego poziomu morza. Zagrożone są wielkie aglomeracje- Szanghaj, Bangkok, Dżakarta, Tokio, Nowy York- w których ludzkie populacje koncentrują się na nadbrzeżnych nizinach i w deltach rzek. Przewidywane konsekwencje gospodarcze i społeczne dla nisko położonych, gęsto zaludnionych i bardzo biednych krajów, takich jak Bangladesz, mogą być katastrofalne ( w Bangladeszu wzrost przekraczjący metr oznaczałby przesiedlenie 70 mln ludzi ). Scenariusze są niepokojące nawet dla bogatych państw jak Holandia, której połowa obszru już teraz leży poniżej poziomu morza. Na terenie Polski może zostać zalany obszar położony w odległości do 100 km od wybrzeża Morza Bałtyckiego. - Ze wzrostem temperatury topnieje lód z lodowców i lądolodów. Słynne śniegi Kilimandżaro stopniały w ponad 80% od 1912r. Lodowce w himalajskim paśmie ( Gorhwal ) cofają się tak szybko, że zdaniem naukowców w większości środkowych i wschodnich Himalajów do roku 2035 może ich praktycznie nie być. Arktyczny lód morski znacząco pocieniał w ciągu ostatniego półwiecza, a jego zasięg w czasie 30 lat zmalał o ok. 10%. Powtórzone odczyty laserowego wysokościomierza NZSA ukazują kurczącą się czapę lodową Grenlandii. Wiosenne pękanie słodkowodnego lodu na półkuli północnej zachodzi teraz o 9 dni wcześniej niż 150 lat temu, a jesienne zamarzanie o 10 dni później. Roztapianie się wiecznej zmarźliny sprawiło, że w niektórych częściach Alaski grunt opadł o prawie 5 metrów. - Prawdopodobne jest przesunięcie się stref klimatycznych na Ziemi ku biegunom. Powodów tego zjawiska może być wiele. Nadmierne ogrzewanie mas powietrza może doprowadzić do zmian cyrkulacji lokalnych i wielkoskalowych prądów powietrznych nad powierzchnią kuli ziemskiej. Efekt cieplarniany może również doprowadzić do zmian systemu prądów morskich. Nietrudno domyśleć się, jakie będą skutki przemieszczania się stref klimatycznych. Nowe warunki klimatyczne wywołują liczne klęski żywiołowe. Zmienione układy ciśnień atmosferycznych powodują powstanie huraganów, cyklonów i tornad. Zwiększone parowanie wód w morzach i oceanach doprowadzi do występowania nawalnych opadów, a skutkiem tego będą liczne powodzie, a w górach lawiny. Jednocześnie na obszarach położonych w znacznych odległościach od wielkich zbiorników wodnych w wyniku szybkiego wysychania gleb, utrzymywać się będą susze. Długotrwałym suszom bardzo często towarzyszą pożary lasów, spalana biomasa emituje do atmosfery olbrzymie ilości smogu zawierającego CO2, CO, tlenki azotu i inne gazy dodatkowo zwiększające natężenie efektu cieplarnianego. - Gatunki roślin i zwierząt, które nie dostosują się do zmienionych warunków po prostu znikną z powierzchni Ziemi. Efekt cieplarniany nie jest też obojetny dla fauny ziemi, ponieważ może zginąć roślinność stanowiąca jej pokarm, a także zmienią się warunki klimatyczne w których żyją. - Wiele chorób związanych z gorącym klimatem ( np.malaria ) dotknie ludzi i zwierzęta, które są całkowicie na nie nieodporne. - Skutki zmian klimatu wskutek efektu cieplarnianego można także będzie zauważyć w gospodarce człowieka, a ściślej mówiąc- w rolnictwie. Skład chemiczny gleb, charakterystyczny dla naszej strefy klimatycznej, nie zmieni się tak gwałtownie, jak temperatura i wilgotność powietrza. Nie będzie możliwa uprawa dotychczasowych roślin na tych terenach. - Wskutek ocieplenia zmniejsza się powierzchnia jezior i rzek ( np. w ciągu ostatnich 40 lat powierzchnia jeziora Czad zmniejszyła się niemal 20-krotnie. W 1960r jezioro zajmowało powierzchnię 25 tys. Km2, obecnie 1,3 tys.km2
Gazy cieplarniane są lotnymi substancjami chemicznymi występującymi w atmosferze, których budowa fizyko-chemiczna pozwala na zatrzymywanie i magazynowanie energii cieplnej oraz przekazywanie jej do powierzchni Ziemi w postaci promieniowania podczerwonego. W powstawaniu efektu cieplarnianego najważniejszą rolę odgrywa : CO2 - jest naturalnym składnikiem atmosfery, powstającym w procesach oddychania, gnicia i spalania. Gaz ten jest wdychany przez rośliny w procesie asymilacji. Duże ilości CO2 magazynowane są przez wody mórz i oceanów. Między atmosferą i oceanami zachodzi wymiana CO2. Stężenie tego gazu w atmosferze wzrasta wskutek działalności człowieka, w miastach przemysłowych osiąga do 0,05-0,07%, średnie stężenie w atmosferze wynosi 0,03% (zaw.objętościowa). CO2 jest ubocznym produktem spalania drewna, paliw kopalnych- węgla, ropy naftowej, gazu ziemnego ( 1kg węgla – 2kg CO2, człowiek wydziela ok. 1kg CO2 dziennie ). CO2 odgrywa najważniejszą rolę w powstawaniu efektu cieplarnianego, jego udział wynosi ok. 50% . mimo najmniejszej efektywności pochłaniania promieniowania podczerwonego, tak wysoki udział jest możliwy dzięki jego dużej zawartości w atmosferze. Z punktu widzenia zmian klimatycznych bardzo ważna jest trwałość każdej cząstki CO2, sięga ona bowiem ponad 100 lat. Rola CO2 w efekcie cieplarnianym ciągle wzrasta związana jest z rozwojem przemysłu a z drugiej strony z gwałtownym zmniejszaniem się terenów zalesionych. Pod koniec lat 50 naukowiec Charls Keelin rozpoczął pomiary zawartości CO2 w atmosferze ponad mierzącym 4169 m szczytem Mauna Loa na Hawajach. Pierwszą rzeczą, która zwróciła jego uwagę, było to że poziomy CO2 sezonowo wzrastały i spadały. To było zrozumiałe, bo wiosną i latem rośliny wchłaniają CO2 w procesie fotosyntezy, uwalniają z niego tlen, oddawany do atmosfery. Jesienią i zimą, gdy rośliny obumierają uwalniają do atmosfery większe ilości CO2 w wyniku oddychania i rozkładu. Zauważył coś jeszcze, że poziom CO2 nie tylko zmienia się sezonowo, ale też rośnie z roku na rok. Zawartość CO2 w powietrzu wzrosła z ok. 315 części na milion (ppm) w pierwszych odczytach z 1958r do ponad 375 ppm dziś . CH4 - wysoki udział w powstawaniu efektu cieplarnianego ma również CH4-metan, jego udział szacuje się na ok. 18%. Gaz ten powstaje i jest emitowany do atmosfery w wyniku licznych reakcji beztlenowego rozkładu szczątków roślin i zwierząt, odchodów zwierzęcych, uprawy ryżu, wysypiska odpadów, postaje w przewodach pokarmowych bydła. Pochodzi także z pól ryżowych, jest głównym składnikiem gazu ziemnego, znaczne ilości uwalniane są podczas wydobycia węgla kamiennego i ropy naftowej. Cząstka metanu trwa w atmosferze ok. 6-7,5 lat. NO2 - innymi gazami cieplarnianymi są tlenki azotu. Ocenia się, że ich udział w powstawaniu efektu cieplarnianego wynosi ok. 6%. Dostają się do środowiska wraz ze spalinami samochodów oraz z azotowymi nawozami sztucznymi, podczas spalania węgla. Najbardziej efektywnym jest N2O 9 podtlenek azotu ) jest on 160 razy efektywniejszy w pochłanianiu promieniowania niż CO2. istnieje w atmosferze około 150 lat zanim rozłoży się w procesie fotodysocjacji na tlenek i ditlenek azotu.
Ziemię otacza atmosfera, która chroni nas przed promieniowaniem słonecznym i chłodem otaczającego kosmosu. Składająca się z mieszaniny gazów zwanej powietrzem. Powietrze atmosferyczne to bezbarwna mieszanina gazów. Składa się z suchego czystego powietrza, pary wodnej, zanieczyszczeń pochodzenia mineralnego i organicznego. Do składników suchego powietrz należą: azot, tlen, argon, CO2, neon, hel, metan, krypton, wodór, podtlenek azotu, ksenon, ozon, radon, tor, jod, dwutlenek siarki, tlenek węgla, amoniak , chlorowodór. Ze słońca dociera do Ziemi promieniowanie słoneczne, część tego promieniowania zatrzymywana jest przez atmosferę, a część dociera do powierzchni ziemi, przez którą jest pochłaniana co powoduje jej ogrzanie. Wskutek ocieplenia powierzchni Ziemi następuje emisja promieniowania podczerwonego ( ciepła ). Znaczna część tego promieniowania jest pochłaniana przez znajdujące się w atmosferze cząstki wody i warstwę gazów, do których należą para wodna, dwutlenek węgla CO2, metan CH4, związki wywołujące degradację powłoki ozonowej ( freony, halony itd.), podtlenek azotu ( N2O) oraz ozon ( O3 ). Energia cieplna przekazywana jest z powrotem do powierzchni Ziemi w postaci tzw. promieniowania zwrotnego. Energia oddawana przez naszą planetę jest mniejsza od energii przyjmowanej pochodzącej ze Słońca. Dzięki ochronie atmosfery przed wychłodzeniem Ziemi średnia temperatura powietrza wynosi około + 15 ° C. Gdyby atmosfera nie zawierała gazów cieplarnianych, nagrzana powierzchnia Ziemi wypromieniowałaby swą energię w przestrzeń kosmiczną, dlatego średnia temperatura powietrza byłaby równa ok. -17 ° C. Do atmosfery dostaj się gazy cieplarniane pochodzenia naturalnego, powstałe na wskutek wybuchów wulkanów, pożarów lasów, procesów rozkładu materii organicznej ( np. na bagnach ). Ale dopóki człowiek nie zanieczyszczał środowiska w tak znacznym stopniu, jak ma to miejsce obecnie, główną rolę w pochłanianiu ciepła odbitego od powierzchni Ziemi pełniła para wodna. Jednak od kilkudziesięciu już lat na sutek działalności człowieka szybko wzrasta rola pozostałych gazów cieplarnianych.
EFEKT CIEPLARNIANY zwany SZKLARNIOWYM rozumiemy jako względnie szybki wzrost średniej temperatury przy powierzchni Ziemi. Termin ten powstał jako próba opisu tych procesów. Efekt cieplarniany wystąpił już w początkowej fazie tworzenia się atmosfery, późniejsza ewolucja osłabiła znacznie procesy cieplarniane, chociaż nigdy nie zostały one zlikwidowane zupełnie a korzyścią dla biosfery. Należy podkreślić, że efekt cieplarniany zachodzący w warunkach naturalnych, miał i ma bardzo korzystny wpływ na życie na ziemi, dzięki niemu mogło ono zaistnieć i trwać. Proces stał się zjawiskiem niebezpiecznym w wyniku szkodliwej działalności człowieka. To jeden z negatywnych skutków skażenia środowiska naturalnego
Jeziora strefy umiarkowanej podlegają sezonowym cyklom, gdy zmieniają się względne temperatury wody na różnych głębokościach. Wiatry wiejące nad powierzchnią mogą zwiększać przemieszanie powierzchniowych (cieplejszych) i głębinowych (chłodnych) warstw wody. Jeziora bogate w substancje odżywcze strefy umiarkowanej mogą w lecie ulec w znacznym stopniu odtlenieniu, na skutek mnożenia się sinic, które pochłaniają duże ilości tlenu. Jeziora tropikalne natomiast są bardziej stabilne ze względu na stale wysoką temperaturę powierzchniową. Obszary podmokłe , tak jak ekosystemy nadbrzeżne, stanowią przejście pomiędzy środowiskami lądowymi i wodnymi. Charakteryzują się płyciznami i roślinami wynurzonymi, które maja lądowe pochodzenie, ale tolerują nasiąknięte wodą gleby. Obszary podmokłe są zazwyczaj nisko położone, często przybrzeżne, a ich natura zależy od źródła wody. Tak jak w jeziorach, dopływ pierwiastków odżywczych ma ogromny wpływ na rodzaj rozwijającego się zespołu organizmów. Ekosystemy oceaniczne nie podlegają takiej samej klasyfikacji jak ekosystemy lądowe. W mniejszym stopniu wpływa na nie klimat, a bardziej prądy morskie i ukształtowanie dna. Głębokie oceany są obszarami o niskim stężeniu pierwiastków odżywczych, a zatem o małej produktywności. Większa produktywność cechuje płytsze wody wokół kontynentów, nazywane szelfami kontynentalnymi, gdzie pierwiastki chemiczne dostarczane są przez uchodzące do morza rzeki. W tych wodach jest duża różnorodność ryb jak i ssaków morskich, dzięki którym skupia się tam większość światowego rybołówstwa. Przeważają tam takie gatunki jak: dorsz, śledź, morszczuk i płastugi wraz z ich odpowiednikami wśród bezkręgowców (krewetki, kraby, homary). W rejonach tropikalnych wody przybrzeżne, które są na tyle płytkie, aby światło mogło przenikać aż do dna, są zasiedlane przez koralowce. Te kolonijne zwierzęta, zawierające w swych ciałach symbiotyczne glony tworzą wielkie skupiska zwane rafą koralową. Poza koralowcami istnieje tam duża różnorodność skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców, a w szczególności ryb. Ujścia rzek , obszary przejściowe pomiędzy wodami słodkimi i morskimi, cechuje zadziwiająco duża różnorodność, biorąc pod uwagę dynamiczny charakter ich środowiska, z nieustannie zmieniającym się poziomem wody i zasolenia. W rejonach tropikalnych wokół takich obszarów rozwijają się namorzyny, które stanowią ważne tarliska dla wielu gatunków ryb. Ekosystemy półnaturalne (seminaturalne) są to łąki i pastwiska oraz niektóre murawy, które zostały ukształtowane w wyniku gospodarczej działalności człowieka - np. w wyniku koszenia, wypasu lub kombinacji tych form oddziaływania. Bardzo często są one cenne z punktu widzenia ochrony przyrody, ponieważ stanowią siedliska roślin i zwierząt, nierzadko zagrożonych w skali regionu czy kraju, a nawet całej Europy. Łąka jest to ekosystem stworzony przez wycięcie lasu na glebach wilgotnych i następnie zatrzymany na wczesnym stadium sukcesji przez ciągłe koszenie i wypasanie zwierząt gospodarskich. Rośliny łąkowe są źródłem pokarmu dla zwierząt hodowlanych. W ciągu całego roku zachodzą na niej ustawiczne zmiany. Wiosną łąka jest zielona – rozwijają się liście traw. Później pojawiają się pierwsze kwiaty tj. pierwiosnki, kaczeńce, jaskry, czyniąc ją żółtą. Popularny jest też mniszek lekarski zwany „mleczem”. Jego kwiaty przekształcają się w puszyste białe kule, które są nasionami wraz z aparatem lotnym. Późną wiosną łąka staje się bladożółta. Dzieje się tak, dlatego że kwitną stokrotki, rzeżucha i jaskry. Pod koniec maja i na początku czerwca łąka osiąga pełnię rozwoju. Kwitną wówczas złocienie oraz w wilgotnych miejscach niezapominajki błotne. Na początku czerwca zakwitają trawy i jest to okres koszenia, ponieważ wtedy wartości odżywcze traw są największe. Po skoszeniu roślinność szybko odrasta i w pełni lata pojawiają się nowe rośliny – dzwonki, trybuły leśne, dzika marchew i pietruszka. Pszczoły, muchy, trzmiele i motyle zapylają rośliny łąkowe. W glebie żyje ogromna ilość bakterii, grzybów, dżdżownic, larw i dorosłych owadów. Organizmy te przyczyniają się do wzbogacania gleby w niezbędne substancje mineralne. Na łąkach spotykamy też żaby trawne, ropuchy, szpaki, czajki i bociany. Częste są tu kopce kretów, które odżywiają się owadami. W powietrzu nad łąkami krążą myszołowy polujące na myszy i pasikoniki. W węższym znaczeniu stosowanym w typologii użytków rolnych oraz klasyfikacji użytków gruntowych używanej w geodezji pojęcie łąki jest ograniczone do zbiorowisk tworzonych przez wieloletnie trawy, turzyce, rośliny motylkowe i rośliny innych rodzin, które występują na mezotroficznych i eutroficznych glebach o wysokim poziomie wód gruntowych, zawierających przez większą część roku od 60 do 80 procent wilgoci w stosunku do całkowitej ich pojemności wodnej. Niedobory wody mogą być uzupełniane między innymi przez nawadnianie bądź wykorzystywanie bliskiego poziomu wody gruntowej lub zalewów rzek. Łąki (wąsko rozumiane) wraz z pastwiskami składają się na użytki zielone. Charakterystyczne dla łąk jest to, że korzenie i rozłogi roślinności łąkowej tworzą darń, dzięki której łąka może odrastać na nowo po każdym skoszeniu i spoczynku zimowym. Dlatego rośliny rosnące na użytkowanych rolniczo łąkach są pozyskiwane na paszę (łąki kośne). Łąki są przedmiotem badań łąkarstwa.
Szczególny wpływ na środowiska lądowe ma nie ich szerokość geograficzna, ale wysokość nad poziomem morza. Zmiany zachodzące wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. przypominają w pewnym stopniu te zachodzące zgodnie z szerokością geograficzną. Obszary górskie trudno poklasyfikować, ale większość tamtejszej fauny przystosowana jest do pobierania lub zachowywania maksymalnie największej ilości ciepła. Ssaki mają dłuższe i gęściejsze futro, owady natomiast wykazują większą zawartość melaniny, co pozwala im na wydajniejsze pochłanianie ciepła. Cechą wyróżniającą górskie zespoły organizmów jest ich wzajemna izolacja. Są skutecznie porozdzielane, dlatego wiele populacji ewoluowało niezależnie i uważa się je za osobne gatunki lun podgatunki.
Stepy są formacją trawiasta w klimacie umiarkowanym o żyznych glebach. Z racji występujących w nierównych odległościach czasowych niewielkich opadów (około 250- 450 mm w skali roku)na terenie stepów panuje powszechny niedostatek wody. Na stepie dochodzi do dużych fluktuacji temperatur w ciągu roku. Lata są tu gorące i suche, zimy za to mroźne i obfite w opady śniegu. Również dobowe wahania temperatur są duże. Przyczyną tego jest klimat kontynentalny, który występuje na tym obszarze. W takim klimacie rozwój drzew jest niemożliwy. Na stepie występuje dość mało skomplikowana biocenoza. Roślinność składa się tu głównie z kseromorficznych zbiorowisk trawiastych z przewagą ostnicy, kurzycy, wiechliny i kostrzew. Roślinność ta w okresie wzmożonych opadów szybko się zazielenia i bujnie rośnie. Wśród traw występują tu odmiany zarówno traw niskich, średnich jak i wysokich. Z powodu żyzności gleb większość stepów została obecnie przekształcona w pola uprawne i pastwiska, przez co zatraciły one swój pierwotny charakter. W Europie niegdyś występowały w tych biomach suchaki, tarpany i wilki. Wiele pierwotnych stepów zachowało się jednak w Azji, gdzie do dziś żyją różne ssaki roślinożerne, takie jak konie Przewalskiego, dzikie osły, suchaki i baktriany (wielbłądy dwugarbne). W Ameryce Północnej ich odpowiednikami ekologicznymi są bizony i widłorogi, a w Ameryce Południowej gwanako, jeleń pampasowy i nielotny ptak nandu (struś pampasowy). Spośród większych drapieżników w Azji i Ameryce Północnej na stepach występuje wilk, zaś w południowej – wilk grzywiasty. Półpustynie i pustynie występują na wszystkich kontynentach prócz Europy i Antarktydy. Dla wszystkich tych obszarów charakterystyczne są efemeryczne gatunki roślin, które potrafią przetrwać suszę w postaci nasion. Jeśli spadnie deszcz, gwałtownie rozwijają się i kwitną (czasami w ciągu kilkudziesięciu godzin). Z twardych form należy wymienić suchorośla (sklerofity) i gromadzące wódę w tkankach sukulenty (agawa, aloes, wilczomlecze, kaktusy). Drzew w zasadzie brak ze względu na suszę, z wyjątkiem miejsc w pobliżu oaz lub tam, gdzie woda gruntowa znajduje się w zasięgu korzeni. Pospolicie występują odporne na suszę karłowate krzewy, w Afryce i Australii są to z reguły kolczaste gatunki z rodziny akacjowatych. W Ameryce lokalnie dominującym gatunkiem jest krzew kreozotowy, porastający duże obszary, czasami wespół z towarzyszącą mu jukką. Trudne warunki pustynne i półpustynne wytrzymuje niewiele zwierząt. W Azji, zwłaszcza na Półwyspie Arabskim, w tych biomach spotykane są gazele, myszoskoczki, sępy, kanie czarne, niegdyś też lwy i lamparty. Dla pustyń położonych w głębi kontynentu charakterystyczny jest baktrian. Jego odpowiednikiem w Afryce jest dromader (wielbłąd jednogarbny). Tu występuje też najmniejszy lis – fenek. Dla pustyń Australijskich charakterystyczny jest kret workowaty, a na obrzeżach także większe gatunki kangurów. W Ameryce Północnej liczne są grzechotniki i kojoty, pumy zaś są rzadkością. Sawanny to formacje trawiaste występujące w klimacie podrównikowym. Sawanna podobnie jak stepy porośnięta jest głównie przez roślinność trawiastą o typowo kseromorficznych cechach budowy takich jak twarde i ostre liście, z tą jednak różnicą, że sawanna bogatsza jest o drzewa, które występują sporadycznie razem z krzewami. Dominującymi roślinami są wysokie wieloletnie trawy, z reguły rosnące na wysokość 80 cm , ale czasami, w przypadku trawy słoniowej, sięgające 5 metrów . Rzadkie występowanie drzew jest ściśle związane z konkurencją drzew o wodę. Obszar ten stanowią równiny położone w strefach około zwrotnikowych. Na sawannie wyróżnia się dwie pory roku: deszczową (dżdżystą), nad którą znacznie przeważa długa pora sucha. Ważnym czynnikiem biorącym udział w formowaniu się sawanny są występujące w porze suchej. Roczna suma opadów wynosi od 200- 500 mm , a więc jest dość zróżnicowana osiągając swe skrajne wartości. Sawanny często w sposób ciągły, bez wyraźnej granicy przechodzą w suche lasy tropikalne zawierające prócz różnorodnych traw także drzewa, akacje i baobaby w Afryce, palmy w Ameryce, eukaliptusy w Australii. Wzajemną łączność tych biomów podkreślają także zwierzęta. W obu występują prawie te same gatunki. Bardzo charakterystyczne są tu duże gatunki trawożerne. W Afryce i Azji są to słonie, bawoły, nosorożce, antylopy oraz różne gatunki małp. Dodatkowo w Afryce występują żyrafy, w Azji zaś jelenie. Wśród drapieżników wspólne dla tych regionów są gepardy, lwy, lamparty i hieny. W Azji również tygrysy i niedźwiedzie. Charakterystycznymi elementami krajobrazu sawanny są olbrzymie nieraz kopce termitów. W Ameryce spotykamy w nich liczne jelenie, pekari, pancerniki i mrówkojady, dla Australii natomiast charakterystyczne są duże gatunki kangurów i nieloty emu, a także liczne zdziczałe zwierzęta sprowadzone tu przez człowieka – konie, kozy, psy dingo, lisy i koty domowe. Okresowo suchy las podrównikowy występuje na obszarach, gdzie pora deszczowa jest dłuższa niż na sawannie, aczkolwiek pora sucha trwa tu około sześciu miesięcy. Rosną tu głównie drzewa liściaste, które zrzucają liście w porze suchej a nie w zimie. W miejscach o większej wilgotności zdarzają się drzewa wiecznie zielone. Na terenach Australii przeważają eukaliptusy. Na tych terenach zdarzają się zwierzęta roślinożerne żywiące się głównie trawą podszytu, takie jak jeleń czy słoń. Mają one swoich drapieżników: tygrysy, oraz inne koty i dzikie psy. Mrówki i termity dominują także w tych lasach na równi z gadami pospolitymi w tym klimacie. Wilgotne lasy równikowe , zwane też puszczą tropikalną, związane są z wilgotnym i gorącym klimatem równikowym. Brak pór roku sprzyja wegetacji, dlatego są to najbardziej rozwinięte ekosystemy lądowe, najbogatsze pod względem różnorodności gatunkowej. Podstawowymi roślinami są tu wysokie drzewa, których korony silnie ocieniają dno lasu. Na nich występują liczne pnącza (liany) i epifity (rośliny rosnące na innych roślinach, ale nie pasożyty). Saprofity natomiast czerpią energie z podłoża, ponieważ same nie fotosyntezują. Świat zwierzęcy tych biomów tworzą między innymi: w Ameryce Południowej – tapiry, kapibary, nutrie, jaguary, liczne gatunki małp szerokonosych, leniwce, mrówkojady i kolibry; w Afryce – okapi, bawoły, słonie, świnie leśne, goryle, szympansy, lamparty, dzioborożce; w Azji – tapiry, nosorożce, dzikie bydło, tygrysy, niedźwiedzie malajskie, lamparty, gibbony, orangutany; w Australii – kazuary, papugi, ptaki rajskie, kangury drzewiaki, workowate wiewiórki latające. Dzięki ciepłemu klimatowi liczne są gady i płazy. Pierwsze miejsce wśród owadów należy się mrówkom, ze względu na ich liczebność oraz różnorodność odgrywanych przez nie ról. Puszcze tropikalne choć zajmują jedynie 6% powierzchni globu to skupiają w sobie ponad połowę wszystkich gatunków zamieszkujących naszą planetę. W skład lasów deszczowych wchodzą głównie stale zielone i rosnące przez cały rok drzewa szerokolistne. Temperatura na tych obszarach utrzymuje się na stałym poziomie i średnio wynosi 25 C . Roczna suma opadów wynosi ponad 2000 mm . Deszczowe lasy tropikalne stanowią jedno z bogatszych w bioróżnorodność naturalnych stref na Ziemi. Szacuje się, że na każde 100 tys. km2 przypada 750 gatunków drzew i 1500 gatunków roślin kwiatowych. Świat zwierząt w porównaniu z lasem deszczowym jest znacznie uboższy.
Lasy klimatu umiarkowanego ciepłego są bardzo zróżnicowane pod względem składu gatunkowego. Zawsze jednak dominują w nich drzewiaste i krzewiaste rośliny zimozielone o twardych, skórzastych liściach. Typowymi gatunkami w Stanach Zjednoczonych są dęby, orzeszniki i magnolie, podczas gdy w Australii przeważa wiecznie zielony eukaliptus, choć równie częste są też akacje. W rejonie Morza Śródziemnego będą to dęby korkowe, pistacje, jałowce, wrzośce, bukszpany i mirty tworzące kolczaste zarośla zwane makią. Rośliny te zastąpiły pierwotne lasy, w których rosły cedry, liczne gatunki dębów, wawrzyny, oliwniki i cyprysy. Zostały one wyniszczone w skutek działalności człowieka (pozyskiwanie drewna i wypas zwierząt). W zależności od regionu zwierzęta żyjące w tych biomach są bardzo różne. W Europie, północnej Afryce i Azji charakterystyczne są muflony, daniele, króliki, jeżozwierze, małpy magoty, czaple a z drapieżników żenety, szakale, ścierwniki, sępy i dawniej lamparty. W Ameryce Północnej – jelenie wirginijskie, kukawka srokata, sępy urubu, kolibry i coraz rzadsze już pumy.
Lasy liściaste i mieszane klimatu umiarkowanego wykształciły się w Europie, na Dalekim Wschodzie i w środkowowschodniej części Ameryki Północnej. Klimat jest tu bardziej sprzyjający dla wzrostu roślin niż w strefie borealnej. W przeciwieństwie do wiecznie zielonych lasów borealnych, ten ekosystem jest zdominowany przez drzewa liściaste. Charakterystyczną cechą drzew tworzących te biomy jest zrzucanie liści na zimę. W Europie są to głównie dęby, lipy, buki, klony, wiązy, graby i jesiony. W Azji oprócz nich występują orzechy mandżurskie, korkowce, bożodrzewy, w Ameryce zaś magnolie. Lasy liściaste mają luźniejszą strukturę niż borealne lasy iglaste, co umożliwia wzrost krzewom i roślinom zielnym tworzącym podszyt. Lasy te zamieszkują sarny, jelenie, dziki, lisy, borsuki, wilki i dawniej niedźwiedzie. W Azji występują także jenoty, bardzo rzadkie już pandy olbrzymie, a niegdyś spotykano w nich tygrysy. Charakterystycznymi zwierzętami dla lasów amerykańskich są skunksy, szopy, a także pumy, grzechotniki i aligatory, oraz będący godłem Stanów Zjednoczonych – bielik amerykański. Obszary trawiaste strefy umiarkowanej występują w rejonach o niskich opadach, tam gdzie wzrost drzew jest zahamowany. Dominują tu trawy wieloletnie, odporne na spasanie przez duże ssaki i na zdarzające się od czasu do czasu pożary. Zwierzętami najbardziej rzucającymi się w oczy są wielcy roślinożercy. Na stepach Rosji żyją antylopy suhak i dżereń. W USA ich odpowiednikami są: antylopa widłoroga oraz bizon. Poza tym mniejsze gatunki ssaków takie jak pieski preriowe, goffery, susły, ślepce i świstaki. Drapieżniki, jakie spotyka się na tych terenach to: wilki, kojoty, lisy, orły i inne duże ptaki drapieżne.
W lasach iglastych klimatu umiarkowanego (lasy borealne), zwane też tajgą , Lasy ciągną się od północnej Azji ,przez występującą na 61 stopniu szerokości geograficznej Rosję, Estonię, Łotwę, dalej przez kraje Europy Północnej: Finlandię, Szwecję, Norwegię do Kanady w Ameryce Północnej. Obszary te, porośnięte lasem zwykło nazywać się tajgą. Lata w tajdze choć ciepłe i suche to bardzo krótkie. Zimy natomiast są wybitnie długie i mroźne. Temperatury przekraczające +10 o C można zaobserwować jedynie w ciągu czterech miesięcy w roku. W tajdze opady nie są obfite, gdyż ich roczna suma wynosi od 400-600mm. Pokrywa śnieżna zalega przez ponad pół roku, czemu towarzyszą niskie temperatury, ale sezon letni jest tam dłuższy, a letnie temperatury wyższe niż w tundrze. Charakteryzują się niewielką różnorodnością gatunkową roślin. Występują tu głównie sosny, świerki, jodły i modrzewie. Drzewa liściaste (brzozy, olchy, topole, jarzębiny, wierzby) są nieliczne i występują raczej jako domieszki. Dno takiego lasu jest stale silnie zacienione, więc runo rozwija się słabo. Lasy iglaste przepuszczają mało światła przez korony drzew, utrudniając tym samym wzrost podszytu. W skład runa wchodzą mchy, porosty, wrzosy i niektóre turzyce (trawy bardzo sztywne i ostre). Bardzo charakterystyczne w tej strefie są natomiast torfowiska. W strefie borealnej panuje większa różnorodność zwierząt niż w tundrze, lecz nadal jest ona ograniczona przez długą i surową zimę. W lasach tych żyją łosie, polatuchy (wiewiórki latające), różne gatunki pręgowców, sarny, jelenie, a z drapieżników rosomaki, sobole (zwierzęta ginące!), wilki, rysie. W Kanadzie również niedźwiedzie grizzly. Charakterystycznymi ptakami są tu puszczyki mszarne i uralskie, głuszce i cietrzewie.
Jest to formacja bezleśna, w której dominują mszaki i porosty. Rośliny zielone, zazwyczaj trawy, są tu bardzo nieliczne. Głównym powodem ograniczającym wzrost roślin jest wieczna zmarzlina. Uniemożliwia ona wnikanie korzeni głębiej niż zaledwie na kilka centymetrów i jest ona głównym powodem braku drzew. W tundrach amerykańskich i euroazjatyckich średnie temperatury miesiąca stycznia wahają się między -16 a -26 o C, a niekiedy mogą spadać do -60 o C. W lipcu natomiast średnie temperatury nie są wyższe niż +15 o C. Do tak wysokich szerokości geograficznych dociera stosunkowo niska ilość promieniowania słonecznego. Przy tak panujących warunkach, śnieg może utrzymywać się w niektórych miejscach przez 9 miesięcy w ciągu roku. Ograniczona dostawa energii cielnej ze słońca czyni gleby wiecznie zmarzniętymi. Silnie wiejące wiatry dodatkowo w sposób znaczny ograniczają zasiedlanie takich stanowisk przez faunę i florę, z której w tundrze spotkać możemy przede wszystkim mchy i porosty, a także trawy i gdzieniegdzie brzozy. Roślinność może być znacznie rozproszona, prze co rośliny, charakteryzujące się karłowatym pokrojem, mają mały wpływ na mikroklimat. W południowych rejonach tundry pojawiają się krzewinki oraz karłowate wierzby i brzozy. Rozrastają się one na boki, raczej płożąc się blisko gruntu niż wyrastając w górę, dzięki czemu wykorzystują wyższe temperatury panujące w lecie tuż przy gruncie. Rośliny wieloletnie muszą być odporne zarówno na zimno, jak i na suszę. Bezkręgowce mogą się pojawiać w lecie w dużych ilościach. Są wśród nich nicienie glebowe, dżdżownice, skoczogonki oraz owady, których larwy żyją w rozlewiskach lub strumieniach. Ssakami charakterystycznymi dla tego biomu są niedźwiedzie polarne, lisy polarne, renifery, zające bielaki i różne gatunki lemingów. W tundrze nie ma kręgowców zmiennocieplnych, takich jak gady lub płazy z tego względu, iż jest dla nich zbyt zimno. Ptakami typowymi dla tundry są sowy śnieżne, sokoły białozory i pardwy.
Najbardziej generalnym podziałem ekosystemów jest podział na ekosystemy wodne i lądowe. Ekosystemy wodne dzielimy z kolei na słodkowodne ( ekosystemy wód lądowych ) i słonowodne (morskie). Wygląd ekosystemów lądowych jest determinowany głównie przez klimat . I tak , jeśli posuwamy się z północy na południe wraz z klimatem , zmieniają się ekosystemy. W Arktyce , gdzie lato jest bardzo krótkie , wieją zimne i silne wiatry , a ziemia rozmarza tylko na powierzchni , las nie może wyrosnąć. Powstaje tam tundra, ekosystem przypominający łąkę górską lub tam gdzie jest więcej wody – torfowisko. Posuwając się dalej na południe spotykamy las szpilkowy , zwany tajgą. Klimat jest tu również surowy , jednak warunki glebowe pozwalają na rozwój drzew szpilkowych , które potrafią przetrwać bardzo niskie temperatury. Dalej na południe pojawia się coraz więcej drzew liściastych ( lasy liściaste ) , których wzrost umożliwia coraz łagodniejszy klimat. Na dużych obszarach wewnątrz kontynentów , gdzie opadów jest niewiele , wegetacja drzew nie jest możliwa. Powstają stepy – ekosystemy trawiaste. W okolicach podzwrotnikowych i równikowych intensywny wzrost roślin jest możliwy przez cały rok .Powstają tam lasy zielone przez cały rok. Tam gdzie klimat jest gorący i suchy , powstają pustynie i półpustynie. Różnorodność ekosystemów nie ogranicza się tylko do typów wyżej wymienionych. Na przykład las liściasty strefy umiarkowanej może wyglądać bardzo różnie w zależności od tego czy jest to las wyżynny , czy występuje na glebach lessowych czy też bielicowych. To samo można powiedzieć o wszystkich innych typach ekosystemów. Charakteryzuje je wielka różnorodność , a wszelkie klasyfikacje tylko pomagają się w tej różnorodności orientować. Biomy są wielkimi zespołami organizmów lądowych, charakterystycznymi dla określonego klimatu. W skład biomu wchodzi formacja roślinna i wszystkie związane z nią zwierzęta. Wyróżniono kilka podstawowych rodzajów biomów.
Różnorodność gatunkowa oznacza ,,zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi m.in. w ekosystemach lądowych, morskich i innych wodnych, jak też z zespołach ekologicznych, których organizmy te są częścią. Dotyczy to różnorodności wewnątrzgatunkowej i różnorodności na poziomie ekosystemów’’. Bioróżnorodność jest pojęciem wyrażającym pełny dynamizm żywej przyrody: skład genetyczny gatunków zmienia się w czasie i przestrzeni wskutek naturalnego i antropogenicznego oddziaływania selekcyjnego. Występowanie i liczebność gatunków w zespołach ekologicznych uzależnione są od czynników biotycznych i fizycznych. Najistotniejszym elementem bioróżnorodności jest – różnorodność gatunkowa, utożsamiana często z różnorodnością ekologiczną. Problematyka różnorodności biologicznej stała się zasadniczą częścią wielkiego międzynarodowego programu – Strategii Ochrony Świata, a także globalnej idei tzw. – rozwoju zrównoważonego. KATEGORIE BIORÓŻNORODNOŚCI l. Bioróżnorodność genetyczna - zróżnicowanie obserwowane wewnątrz populacji, najczęściej określane przez poziom jej heterozygotyczności (stosunek liczby osobników heterozygotycznych do homozygotycznych). Organizmy morskie mają z reguły wyższą różnorodność genetyczną niż lądowe i słodkowodne, spowodowaną szerszym zasięgiem występowania i przemieszczania się. 2. Bioróżnorodność gatunkowa - najczęściej stosowana, wyraża się ją liczbą gatunków na jednostkę powierzchni lub w danym środowisku. Spośród 1.7 mln znanych dziś gatunków tkankowców około 1 mln to owady (nie występują w morzach), a około 300 tys. to gatunki morskie. Stopień poznania fauny morskiej, a zwłaszcza głębinowej jest wciąż bardzo słaby i szacunkowe oceny liczby gatunków morskich czekających na odkrycie wahają się w granicach 0.510 mln. 3. Bioróżnorodność filetyczna - określana na poziomie typów taksonomicznych. Spośród 39 typów zwierząt dziś tylko jeden jest wyłącznie lądowy (pazurnice), 15 to formy pasożytnicze, a wszystkie pozostałe mają swoich przedstawicieli w morzach (ryc. 4). 4. Bioróżnorodność funkcjonalna - rozumiana poprzez koncepcję "niszy ekologicznej", opisującej całościowo rolę organizmu w biocenozie, z uwzględnieniem jego powiązań pokarmowych, preferencji siedliskowych i oddziaływań międzygatunkowych. Jest to szczególnie ważny rodzaj bioróżnorodności, ponieważ określa stopień zastępowania się gatunków na danym terenie (jeżeli jest więcej drapieżników, miejsce wytępionego gatunku zajmie następny). 5. Bioróżnorodność zespołów - organizmów określa, jak zgrupowania fauny czy flory zmieniają się wraz z gradacją warunków środowiska (np. od ujścia rzeki do morza). 6. Bioróżnorodność siedlisk - liczba różnych miejsc, w których mogą bytować dane organizmy (gładka skała przybrzeżna jest mało zróżnicowanym siedliskiem, przeciwnie do rafy koralowej). ZAGROŻENIA Człowiek zanieczyszcza wody ściekami komunalnymi, rolniczymi, przemysłowymi, niekiedy nawet radioaktywnymi. Poza tym zbiorniki wodne zatruwane są przez stały napływ wód z intensywnie nawożonych i traktowanych pestycydami pól uprawnych, z hałd przemysłowych, z wysypisk śmieci oraz z odpadów atmosferycznych. Organizmy wodne wykazują różną wrażliwość na te zanieczyszczenia, które mogą wpływać szkodliwie na podstawowe procesy życiowe, np. hamować działanie enzymów, aktywność organizmów. Przy większym zakwaszeniu wód najbardziej wrażliwe gatunki giną, np. łosoś, płoć, inne osłabiają swoja aktywność. Rozwijają się głównie takie rośliny, jak glony i mchy wodne. Do zbiorników wodnych spływają zanieczyszczenia z pól uprawnych, co powoduje zakwity glonów, prowadzące do braku tlenu w warstwie przydennej i śmierci organizmów tam żyjących. Powietrze jest nie zbędne do życia ludziom, zwierzętom i roślinom. Jednakże rozwój uprzemysłowienia, motoryzacji oraz inna działalność człowieka spowodowały jego zanieczyszczenie. Do atmosfery dostają się zanieczyszczenia, głównie w postaci pyłów i gazów. Mogą być przenoszone na duże odległości przez wiatr. Powodują zmiany naturalnego składu powietrza, są szkodliwe dla ludzi, jak i dla zwierząt oraz roślin. Głównymi zanieczyszczeniami powietrza są pyły, tlenki siarki, azotu i węgla. Część z nich opada na glebę, pozostałe – jak tlenki siarki i azotu – reagują z parą wodną zawartą w powietrzu, tworząc kwasy i wraz z wodą deszczową opadają na glebę w postaci kwaśnych deszczów. Niszczą rośliny, powodują skażenie gleb i zbiorników wodnych. Wskutek nadmiernej intensyfikacji rolnictwa obserwuje się zmniejszanie się bioróżnorodności. Utrata jej przejawia się zanikiem wielu starych (lub lokalnych), niekiedy nawet wartościowych odmian roślin uprawnych, owocowych drzew i krzewów, a także lokalnych ras zwierząt. Ograniczanie bioróżnorodności polega głównie na genetycznym ujednolicaniu agroekosystemów, co w dłuższym okresie czasu może być dla nich zgubne. Niewielkie zróżnicowanie genetyczne organizmów danego ekosystemu potęguje niebezpieczeństwa degeneracyjne populacji osobników w obrębie rodzajów i gatunków, a także wzrost infekcji chorób i szkodników. Zwiększenie bioróżnorodności można osiągnąć przez uprawę jak najszerszego zestawu odmian roślin uprawnych, wprowadzanie upraw współrzędnych i ograniczenie stosowania agrochemikaliów, a także przez wprowadzanie nowych ras zwierząt gospodarskich. Co najmniej 20 gatunków zwierząt i roślin ginie z naszej planety każdego dnia w wyniku zanieczyszczeń i przekształceń w ich naturalnym środowisku. Szacuje się, że po 2000 r. tempo to wzrosło do 100 gatunków dziennie. Wymieranie zwierząt jest procesem naturalnym, podczas którego słabe gatunki nie potrafiące się przystosować do zmieniających się warunków życia, giną.
Komórka roślinna - podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna budująca organizm rośliny. Jest rodzajem komórki eukariotycznej charakteryzującej się obecnością plastydów, silnym rozwojem wakuoli, celulozową ścianą komórkową oraz specyficznymi połączeniami, tzw. plazmodesmami – utworzonymi z pasm cytoplazmy i łączącymi wnętrza sąsiadujących ze sobą komórek. Pod względem kształtu komórki roślinne można podzielić na: równowymiarowe - o kształcie kuli (parentymatyczne), silnie wydłużone w jednym kierunku (prozentymatyczne). Rozmiar komórki roślinnej przyjmuje się na 10-100 mikrometrów, chociaż zdarzają się komórki o rozmiarach kilku cm. Składniki budujące komórkę możemy podzielić na plazmatyczne (żywe) i nieplazmatyczne (martwe) Wszystkie żywe składniki znajdujące się w komórce nazywamy protoplastem. Do protoplastu należą : Błona komórkowa (plazmalemma): ma strukturę mozaikową. Jest to płynna macierz, zbudowana z nieciągłej podwójnej warstwy fosfo- lipidowej z białkami integralnymi i powierzchniowymi Pod względem chemicznym składa się z fosfolipidów (w tym lecytyny), białek integralnych (stanowią 70% wszystkich protein) i powierzchniowych, oligosacharydów(1-5%)i enzymów. Ważnym składnikiem błon jest także cholesterol (5-25% składu lipidów błonowych . Funkcje błon : 1. chronią komórki przed działaniem czynników fizycznych i chemicznych, a także przed wnikaniem obcych organizmów, w szczególności chorobotwórczych, 2. regulują transport wybranych substancji z i do komórki, 3. reagują na bodźce chemiczne, termiczne i mechaniczne, 4. pełnią także funkcje enzymatyczne, katalizując różne reakcje metaboliczne, 5.utrzymują równowagą między ciśnieniem osmotycznym wewnątrz i na zewnątrz komórki.
Ekosystem to zespół żywych organizmów tworzących biocenozę łącznie ze wszystkimi elementami środowiska nieożywionego, czyli z biotopem. Każdy naturalny ekosystem stanowi układ otwarty i funkcjonuje dzięki przepływowi energii i krążeniu materii. Pojęcie ekosystemu jest kluczowe do zrozumienia świata przyrody. Pod względem energetycznym ekosystem jest układem otwartym i wymaga stałego dostarczania energii z zewnątrz. Złożoność zależności w układach ekologicznych wyższych niż ekosystem jest tak wielka, że uniemożliwia opisanie wszystkich występujących interakcji. Dotychczas udało się jedynie wydzielić zespoły ekosystemów charakterystyczne dla określonego obszaru geograficznego, czyli biomy. KLASYFIKACJA EKOSYSTEMÓW Najbardziej generalnym podziałem ekosystemów jest podział na ekosystemy wodne i lądowe. Ekosystemy wodne dzielimy z kolei na słodkowodne ( ekosystemy wód lądowych ) i słonowodne (morskie). Wygląd ekosystemów lądowych jest determinowany głównie przez klimat . I tak , jeśli posuwamy się z północy na południe wraz z klimatem , zmieniają się ekosystemy. W Arktyce , gdzie lato jest bardzo krótkie , wieją zimne i silne wiatry , a ziemia rozmarza tylko na powierzchni , las nie może wyrosnąć. Powstaje tam tundra, ekosystem przypominający łąkę górską lub tam gdzie jest więcej wody – torfowisko. Posuwając się dalej na południe spotykamy las szpilkowy , zwany tajgą. Klimat jest tu również surowy , jednak warunki glebowe pozwalają na rozwój drzew szpilkowych , które potrafią przetrwać bardzo niskie temperatury. Dalej na południe pojawia się coraz więcej drzew liściastych ( lasy liściaste ) , których wzrost umożliwia coraz łagodniejszy klimat. Na dużych obszarach wewnątrz kontynentów , gdzie opadów jest niewiele , wegetacja drzew nie jest możliwa. Powstają stepy – ekosystemy trawiaste. W okolicach podzwrotnikowych i równikowych intensywny wzrost roślin jest możliwy przez cały rok .Powstają tam lasy zielone przez cały rok. Tam gdzie klimat jest gorący i suchy , powstają pustynie i półpustynie. Różnorodność ekosystemów nie ogranicza się tylko do typów wyżej wymienionych. Na przykład las liściasty strefy umiarkowanej może wyglądać bardzo różnie w zależności od tego czy jest to las wyżynny , czy występuje na glebach lessowych czy też bielicowych. To samo można powiedzieć o wszystkich innych typach ekosystemów. Charakteryzuje je wielka różnorodność , a wszelkie klasyfikacje tylko pomagają się w tej różnorodności orientować. Biomy są wielkimi zespołami organizmów lądowych, charakterystycznymi dla określonego klimatu. W skład biomu wchodzi formacja roślinna i wszystkie związane z nią zwierzęta. Wyróżniono kilka podstawowych rodzajów biomów.
Ściana komórkowa - otoczka komórki o funkcji ochronnej i szkieletowej. Jest wytworem protoplastu Zbudowana u roślin z celulozy i jej pochodnych (hemicelulozy i pektyny) oraz ligniny. Ściana komórkowa leży na zewnątrz błony komórkowej. Stykające się ściany sąsiednich komórek są zlepione warstewką substancji pektynowych, zwaną blaszką środkową. Między komórkami istnieją wąskie połączenia w postaci plasmodesm. Młode komórki roślin otoczone są ścianą pierwotną,( jest ona cienka, delikatna i elastyczna oraz silnie uwodniona. 20% suchej masy stanowi celuloza, reszta to pektyny i hemicelulozy). W starszych komórkach obserwuje się również ścianę wtórną - powstającą po wewnętrznej stronie ściany pierwotnej, zwykle grubszą i bardziej wytrzymałą niż pierwotna. Zbudowana z kilku warstw (najczęściej trzech, przy czym środkowa jest najgrubsza).60% suchej masy stanowi celuloza (do 90% we włoskach nasion bawełny); mikrofibrylle są grube i regularnie ułożone. Ulega ona inkrustacji (węglan wapnia, krzemionka lub lignina) i adkrustacji (kutyna, suberyna, woski). I. INKRUSTACJA- odkładanie się nowych substancji wewnątrz istniejącej ściany np.: - drewnienie - czyli odkładanie się ligniny, co nadaje sztywność, zwiększa odporność na działanie mikroorganizmów, oraz umożliwia funkcjonowanie komórek martwych, - mineralizacja - przesycanie solami wapnia u krasnorostów a krzemionką u traw i skrzypów. II. ADKRUSTACJA - odkładanie się substancji na powierzchni ściany komórkowej. - korkowacenie - odkładanie suberyny na wewnętrznej powierzchni ściany pierwotnej, co czyni ścianę nieprzenikliwą dla wody, usztywnia i zapobiega przedostawaniu się pasożytów przez ścianę, - kutynizacja- zewnętrzną powierzchnię ścian komórki skórki pokrywa kutyna, zabezpieczająca roślinę przed utratą wody, (jest zjawiskiem pośrednim między adkrustacją a inkrustacją), - woskowacenie- na zewnątrz ściany komórkowej odkłada się wosk w postaci szarobiałego nalotu (można to zaobserwować na skórce jabłek, śliw, winogron), - śluzowacenie - śluz tworzy otoczki wokół komórek np. glonów, bakterii.
Wakuola: to wydzielona przestrzeń w cytoplazmie wypełniona sokiem komórkowym (wakuolarnym) zawierającym przede wszystkim wodę, a także substancje zapasowe, wydaliny i wydzieliny komórki. Wakuole zajmują bardzo dużą część powierzchni dojrzałej komórki (nawet 90% jej objętości).Otoczona jest pojedynczą błoną białkowo-lipidową tzn. tonoplastem. Funkcje:1. utrzymywanie turgoru, czyli jędrności - stanu napięcia komórki, 2.przechowywanie substancji zapasowych, 3.gromadzenie wydalin i wydzielin, 4. przechowywanie substancji toksycznych.
Aparat Golgiego :to struktury błoniaste - cysterny, ułożone jedna na drugiej. Występuje w pobliżu jądra komórkowego. W aparacie Golgiego następuje synteza i wydzielanie wielocukrowców, śluzów i innych związków. Jest to także miejsce gdzie zachodzi przebudowa i różnicowanie się błon przeznaczonych do wbudowania, w plazmalemmę. Substancje te są przenoszone przez małe pęcherzyki transportujące, odrywające się od centralnie położonych cystern. Podstawowe funkcje: 1. Wytwarzanie różnych substancji: polisacharydów ściany komórkowej, śluzów itp.: eksportowanych później poza komórkę bądź transportowane w inne rejony komórki. 2. Osmoregulacja - aparaty Golgiego zawierać mogą materiał osmotycznie czynny (cukry), który transportowany być może do wakuoli. 3. Zagęszczenie różnych syntetyzowanych w komórce produktów. 4. Ochrona różnych hydrofilnych substancji przed rozpuszczeniem po przez zamknięcie ich w obrębie pęcherzyków. 5. Szkodliwe dla komórki substancje są zagęszczone w diktiosomie i transportowane w pęcherzykach na zewnątrz komórki.
Plastydy : występują wyłącznie w komórkach roślinnych. Dzielą się na zielone chloroplasty, żółte lub pomarańczowe chromoplasty i bezbarwne leukoplasty. Plastydy są otoczone podwójną błoną, przy czym wewnętrzna tworzy uwypuklenia do wnętrza komórki. Wewnątrz plastydów znajduje się zbudowana z białek stroma (matrix), zawierająca DNA i rybosomy. Każdy rodzaj plastydów spełnia inne zadania w komórce. Powstają z proplastydów, ale istnieje też możliwość przechodzenia jednych plastydów w drugie.
Ten tekst powstaje tylko po to żeby wiecej było go na tej stronie, wiele osób myli pojęcie sterowania i kontroli, warto odróżnić te dwa podstawowe pojęcia gdyż później trudno poruszać się po innych bardziej skomplikowanych. Automatyka budynków jest dość szerokim pojęciem które wskazuje na wszystkie inteligentne urządzenia w naszym domu, budynku czt biurze. Nie wiele jest takich osb, które nie spotkały się dotychczas z inteligentnymi domami, albo choćby z częscią takich systemów w domu.
Sterowanie ogrzewaniem w biurze jest dość skomplikowanym zadaniem, bo nie tylko trzeba utrzymać odpowiednią temperaturę ale także wilgotność powietrza. Coraz więcej osób decyduje się na inteligentne system sterujące ogrzewaniem w inteligentnym dom lub biurze. Nie warto interesować się rozwiązaniami nie zapewniającymi pełnej integracji w systemie. Dużo firm oferuje kompleksowe rozwiązania poczynając od sterowników ogrzewanie, sterownik oświetlenia oraz sterowników do rolet, integrując je w jedną całość. Wszystkie te urządzenia stanowią inteligentną sieć czujników, współdziałając ze sobą. Każdy z nich komunikuje się ze wszystkimi innymi, dostarczając im niezbędnych informacji o ich stanie. Wszystkie te czujniki i sterowniki wchodzą w jedną sieć, która umożliwia kontrole i sterowanie wszystkimi rzeczami w inteligentnym domu . Nie wiele jest takich rozwiązań które spełniają większość oczekiwań klienta ostatecznego, nie wiele takich które tworzą jedną całość.
Wreszcie odpowiednie projekty na ukonczeniu, teraz zostało tylko powklejać do odpowiednich formularzy i można składać,a później zając się odpowiednią pracą. Dzieiejsze urządzenia automatyki są bardzo skomplikowane, często do montażu wymagają odpowiedniej wiedzy i przygotowania. Coraz więcej wykonuje się urządzeń w technologi bezprzewodowej, umożliwiającej łączności miedzy urządzeniami za pomocą fal radiowych. Są to bardzo ciekawe rozwiązania umozliwiające łączność na dość duże odległości, a oferowana transmisja jest coraz bardziej niezawodna. Coraz więcej firm oraz osób prywatnych decyduje się na takie rozwiązania, któreoferując elastyczne możliwości oraz szybki i bezproblemowy montaż. Zastanawiające jest w jakim kierunku pójdzie rynek, jak takie rozwiązania będa ewolułować, co zobaczymy na rynku za klika, może klikanasci lat.
Dziś okazało się że trochę jest źle, w tym czym robimy, zajeło nam to kupe czasu i nic ..... nie podajemy się, myśle że to przejściowe kłopoty. Najważniejszy jest większy cel. Powoli do niego zmierzamy, z trudnościami ale idziemy do przodu. Najważniejsza automatyka budynków. Ten post dotyczny sterowania nie tylko w naszym dom, ale i w naszym umyśle. Za wszelką cene będziemy dążyć do postawionych celów i choćby małymi kroczkami osiągniemy go! Stronę to tworze bo nie wiem o czym pisać, a muszę mieć parę podstron, bo liczą się punkty, zresztą wszędzie liczą się punkty, punkty do skucesu. Jestem zmęczony i trochę zdenerwowany, ale cóż. Powolutku do celu.
Na tym blogu jest wiele wpisów o sterowaniu, ale praktycznie nie ma żadnego o kontroli. Aby móc coś sterować najpierw trzeba coś zmierzyć, a dopiero później zareagować na zmierzone wartości w odpowiedni sposób. Tym właśnie zajmuje się kontrola, kontroluje wszystkie zjawiska i parametry fizyczne w naszym domu, w większości przypadku inteligentnym domu, budynku czy mieszkaniu. Dopiero później po kontroli, odczycie wszystkich wartości mierzalnych, można podjąć odpowiednie kroki i zacząć czymś sterować np. roletami, albo sterować ogrzewaniem. Na tym polega istota inteligentnego domu, gdyż w pewnym stopniu to właśnie dom podejmuje decyzję za nas, bez nasz ingerencji. Oczywiście można tak zrobić, że decyzja np. o spuszczeniu rolet będzie podejmowana tylko przez człowieka i maszyny, automaty tutaj nie będą miały nic do gadania. Warto jednak w tych najprostszych sprawach aby właśnie automatyka budynków nas wyręczyła, zrobiła żmudną prac za nas i dla naszego dobra. Dzisiejsza automatyka ma duże możliwości a wykorzystanie jej zależy tylko od chęci człowieka. Warto więc zainteresować się takimi systemami, posprawdzać ceny, możliwości i dostępność.
Systemy alarmowe w naszym domu pełnią niezwykle ważną role - chronią nas samych oraz nasz dobytek przed niebezpieczeństwami grożącymi nam zewnątrz. Stosując taki system w naszym domu, budynku czy mieszkaniu nie tylko czujemy się pewnie i komfortowo, ale znacząco poprawiamy bezpieczeństwo. Współczesne system są bardzo inteligentne i potrafią monitorować wiele sygnałów mówiących o zbliżającym się niebezpieczeństwie. Oprócz inteligentnych systemów ochrony, takie systemy wyposażone są w oddzielne zasilanie, które ma zapobiegać próbą sabotażu. Nie wiele jest firm oferujących pełne kompleksowe rozwiązania chroniące nas i nasz dobyte. Wszystkie te systemy alarmowe łącznie z systemami inteligentnego domu tworzą jedną całość, współdziałając dla naszego dobra. Dodatkowo oprócz poczucia bezpieczeństwa, można zyskać dodatkowo, ponieważ stosując takie systemy uzyskuje się znaczące upusty w cenach ubezpieczenia w wielu firmach. Takie systemy alarmowe mogą także służyć do ochrony budynków oraz mieszkań, jako systemy inteligentnego dostępu do poszczególnych pomieszczeń w biurowcu. Jako systemy kontroli pracy i czasu jej trwania. Człowiek coraz więcej znajduje zastosowań dla takich systemów, a one same stają się coraz bardziej skomplikowane, tworząc zintegrowany system kontroli i dostępu w naszym domu.
Całe sterowanie w inteligentnym domu , budynku odbywa się za pomocą sygnałów sterujący wysyłanych z nadajnika, którym przeważnie jest pilot lub panel operatorski od wszystkie sterowników. Dopiero odpowiedni sterownik, gdy trafi do niego sygnał sterujący podejmuje odpowiednią akcję. Przy wysyłaniu sygnałów sterujących, następuje to z wysłaniem odpowiednich sygnałów kontrolnych, a także korekcyjnych. Praktycznie nie ma możliwości aby sygnał sterujący nie dotarł do odpowiedniego sterownika. Wszystkie sterowniki i czujniki w systemie komunikują się między sobą, tak aby zapewnić jak najlepszą jakość w systemie. Czym więcej czujników, sterowników w domu tym lepsza jakość transmisji, ponieważ odległość między kolejnym urządzeniami jest bardzo mała i transmisja między niemi nie będzie praktycznie zakłócona. Występują różne rodzaje urządzeń, między innymi takie które są zasilane z linii zasilające oraz takie, które są zasilane za pomocą baterii, akumulatora. Praktycznie większość urządzeń zasilanych z baterii jako źródło zasilania wykorzystuje tylko jedną baterie typu AAA. Pobór mocy takich urządzeń w inteligentnym domu, jest bardzo mały, żeby nie napisać że pomijalnie mały. Za pomocą systemów w inteligentnym budynku można sterować roletami i oświetleniem, wszystko to odbywa się za pomocą jednego pilota i nie ma potrzeby posiadania oddzielnych urządzeń do każdego systemu. Obecnie obserwuje się duży ruch na rynku automatyki budynków, co zapewnia coraz niższe ceny a także promocje oraz wsparcie ze strony producenta.
Systemy alarmowe są jednym z podstawowych systemów w inteligentnym domu , praktycznie dom, mieszkanie, biuro nie można nazwać inteligentnym, jeśli takie systemu nie ma. Taki system przede wszystkim powinien się cechować oddzielnym zasilaniem oraz jak najtrudniejszym kodem do złamania. Oprócz kodów wyciskanych na klawiaturze coraz częściej stosuje się kody biologiczne, czyli odcisk palca, obraz źrenicy lub podobne. Taki system w inteligentnym domy powinien być odporny na próby sabotażu - między oddzielne zasilane, oraz bardzo mądrze poprowadzoną instalację. Obecnie coraz więcej systemów jest w pełni bezprzewodowa, a sterowanie może się odbywać za pomocą internetu lub telefonu GSM. Wszystkie czujniki i sterowniki w systemie alarmowy są zintegrowane w jedną całość i współdziałają dając na poczucie bezpieczeństwa. Obecnie praktycznie wszystkie systemy zapewniają pełną integrację z systemami inteligentnego domu. Dzięki temu możemy w łatwy sposób kontrolować, co się dzieje w naszym biurze czy mieszkaniu nie będąc tam. Warto zwracać uwagę na producentów zapewniających pełną integrację systemów w sieć zintegrowanych czujników, warto także, aby to była sieć bezprzewodowa - nie ma sensu wydawać pieniądze na dodatkowe okablowanie. Inteligentny dom bez systemu alarmowego nie jest inteligentny, dlatego nie dajmy sobie wmówić tego przez dystrybutorów.
Sterownik oświetlenia - za pomocą takich sterowników możemy sterować oświetleniem w całym domu oraz oświetleniem na zewnątrz. Za pomocą pilota, albo panelu dotykowego możemy sterować praktycznie z dowolnego miejsca w domu całym oświetleniem. Wystarczy że każdy odbiornik -źródło światła będzie za pomocą specjalnego bezprzewodowego sterownika do oświetlenia podłączony do zasilania. Dzięki temu można sterować każdą żarówką w naszym domu. W przypadku sterowników oświetlenia, urządzenia są zasilane bezpośrednio z sieci, natomiast urządzenie sterujące, czyli pilot lub panel operatorski może być zasilane bateryjnie. Większość obecnie oferowanych rozwiązań to rozwiązania bezprzewodowe - nie ma potrzeby zakładania dodatkowej instalacji, wystarczy umieści sterowniki w puszkach i przez nie podłączyć odbiorniki. Dzięki sterowaniu oświetleniem, można w domu, mieszkaniu lub biurze tworzyć specjalne sceny świetlnych zależnie od potrzeb, a także zmieniać jasność w ciągu dnia i nocy, wszystkie te funkcje można zaprogramować i sterownik będzie je wykonywał automatycznie. Takie sterowniki zalicza się do szerokiej grupy sterownik w inteligentnym domu, często nazywany automatyką budynków.
Co to właściwie jest automatyka budynków? Co to właściwie jest automatyka budynków , czy ktoś się zastanawiał? Wiele osób błędne pojmuje pojęcie automatyki budynków, myśląc że są to rozwiązania tylko dla biurowców, hal i innych obiektów praktycznie przemysłowych. Inteligentne systemy dla budownictwa są coraz bardziej widoczne na polskim rynku i nie tylko do zastosowań w biurach ale także w domach, domkach alb mieszkaniach. Znacząco ułatwiają życie i dodatkowo powodują duże oszczędności. Po co światło ma się świecić cały czas, a nikogo nie ma na korytarzu, światło włączane jest tylko w tych momentach gdy ktoś się tam znajduje a później gaszone. Takie systemy powodują duże oszczędności, szczególnie zużycia energii elektrycznej oraz cieplnej. W przypadku energii cieplnej możemy dowolnie sterować temperaturą we wszystkich pomieszczeniach naszego domu, nie ma potrzeby aby w spiżarce było 25 stopni, a znowu w pokoju tylko 15 stopni. Taki systemy odpowiednio rozprowadza ciepło po całym domu, do różnych pomieszczeń różną jego ilość. Oprócz niesamowitych oszczędności, zyskuje się komfort i wygodę, gdyż z jednego miejsca można sterować wszystkimi urządzeniami, sterować roletami i oświetleniem, dzięki temu zyskuje się wygodę i czas :)
Dziś nastąpiła miła niespodzianka google nas zaindeksowało nie wiem jak stoimy na automatyka budynków , ale pewnie nie za wysko, tak samo na inteligentny dom . Dziś nastąpiła miła niespodzianka google nas zaindeksowało nie wiem jak stoimy na automatyka budynków, ale pewnie nie za wysko, tak samo na inteligentny dom. Bedziemy intensywnie rozwijać serwis, dostarczając nowych informacji ze świata automatyki. Pewnie po wolutku pniemy się w górę i niedługo będziemy naszczycie. Przez najbliższe tygodnie chciałbym się skupić na temacie sterowników do rolet, przede wszystkim tych inteligentnych. Zajmniemy się sterownikami przewodowymi i tymi bezprzewodowymi, porównamy ceny, jakość i serwis, z naszego serwisu będzie się można dowiedzieć dużo ciekawey rzeczy. Każdego dnia będziemy się starali dorzucić nowe informacje na temat automatyki budynków , warto odwiedzać nasz serwis :)
Oszczędności energii cieplnej w domu - czy automatyka budynków jest nam w stanie pomóc ? Wiele na to wskazuje że tak ......Ponieważ jest zimia i wiele osób chce zaoszczędzić na ogrzewaniu, często szuka w internecie informacji na temat sterowników ogrzewania. Ostatnio udało mi się trafić na stronę firmy produkującej wałaśnie takie sterowniki. Pozwalają one na indywidualne ustalenie temperatury dla każdego pomieszczenia. Niezwykle ciekawe wydało mi się to rozwiązanie tej firmy. Co ciekawe są to sterowniki bezprzewodowe i jak pisze na swojej stronie producent wszystkie sterowniki nie tylko te od ogrzewania ale także te od sterowania oświetleniem i np. klimatyzacją są ze sobą zintegrowane. Jak zapewnia producent wszystkie sterowniki w inteligentnym domu współdziałają ze sobą i tworzą jedną całość. Dzięki temu nie tylko można sporo zaoszczędzić na ogrzewaniu, ale także komfortowo sterować tempearturą w całym domu. Dzisiejsza automatyka budynków kryje nieograniczone możliwości. Z tego co mi wiadomo na zachodzie większość budowanych domów jest wyposarzona w inteligentne systemy, nie tylko te do ogrzewania, ale także do sterowania oświetleniem , sterowania klimatyzacją, sterowania bramą wjazdową i np. sterowania nawodnieniem ogródka. Ważną cechą jak dla mnie jest jeszcze to że wszystkie sterowniki są bezprzewodowe i współdziałają ze sobą :) .... naprawdę ciekawe rozwiązanie, godne polecenia
Bezprzewodowe systemy sterowania roletami w inteligentnym domu, budynku lub biurze.W dzisiejszych czasach coraz więcej osób montuje w swoich domach rolety i coraz więcej osób decyduje się na systemy streowania roletami. Wielu producentów dostarcza rożnych systemów do sterowania roletami w inteligentnym domu, ale nie wiele jest rozwiązań bezprzewodowych. Firma Grinn jako jedna z nielicznych dostarcza bezprzewodowych systemów nie tylko do rolet, ale także do ogrzewania, klimatyzacji i oświetlenia. Bardzo ważną cechą urządzeń tego producenta jest pełna integracja wszystkich systemów w jedną całość, tak że każde urządzenie może komunikować się z drugim w sieci, przez co sterowanie w inteligentnym domu jest pełniejsze. Wszysteki inteligenten systemy w domu komunikują się ze sobą i po zebraniu informacj od wszystkich czujników podejmowana jest decyzja. Wygląda to na bardzo rozsądne i przemyślane rozwiązanie. Nie wielu producentów automatyki budynków może się pochwalić tak przemyślanem rozwiązaniem. Moją uwagę zwróciła też estetyka wykonania, wiele razy widziałem nie dopracowane obudowy, a także niechlujnie wykonane urządzenia wsród inncyh producentów systemów do inteligentnych domów. Z niecierpliwością czekam na kolejne ciekawe rozwiązania tej firmy, z tegco co mi wiadmo ta firma planuje wprowadzić całą serie inteligentnych rozwiązań dla budownictwa. Bardzo jestem zainteresowany dalszymi rozwiązaniami .....